CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU Hapishanelerde telefon hakkı da hısım akrabayla sınırlı olup, COVID-19 salgını süresince bu sınırlama devam etmiştir. Özellikle aile bağları kuvvetli olmayan, yetiştirme yurdunda büyümüş ya da aile bireyleri hayatta olmayan LGBTİ+ mahpuslar için telefon ve sesli-görüntülü görüşme hakkı halihazırda erişilebilir değilken, 2022 yılında ekonomik kriz ve enflasyonun etkisiyle artan telefon kartı ve görüntülü görüşme ücretleri, yoksul olanları için ilave zorlayıcı ekonomik ve sosyal koşullar yaratmıştır. Görüş, görüntülü görüşme ve telefon hakkını kullanamayan LGBTİ+ mahpuslar için mektup göndermek tek iletişim aracı haline gelmektedir. Ancak, bazı LGBTİ+ mahpuslar, mektup gönderme ücretlerini de ekonomik olarak karşılayamamaktadır. Salgın boyunca mahpusların isteğe bağlı sevk talepleri durdurulmuştur. Ancak, güvenlik sebep gösterilerek, bazı hallerde, LGBTİ+ mahpuslar sevk edilmiştir. Mektup aracılığıyla mahpusların ve danışma hattı aracılığıyla mahpus yakınlarının CİSST’e yaptığı aktarımlarda, bu süreçte güvenlik sebebiyle gerçekleştirilen sevklerin bazılarının “sürgün” işlevi gördüğü, halihazırda sosyal bağları olan LGBTİ+ mahpus topluluklarını ayırmak amacıyla kullanıldığı belirtilmiştir. Salgın süresince durdurulan isteğe bağlı sevk talepleri, 2022 yılında tekrar başlatılmıştır. Ancak, iletişimde olduğumuz LGBTİ+ mahpusların, gerek “disiplin” gerekse “kapasite” gerekçesiyle istedikleri hapishanelere sevk edilmedikleri, aile yanına sevk taleplerinin dahi olumsuz sonuçlandığı gözlemlenmiştir. Politika Önerisi: LGBTİ+ mahpusların aile ve akrabalarıyla ilişkilerinin sınırlılığı göz önünde bulundurularak, dış dünya ile daha fazla temas kurabilmelerini sağlamak için aile ve akraba dışındaki görüşçülerin sayılarını artırmak gibi alternatif uygulamalar gündeme getirilmelidir. 3.3.3. Adalete Erişim LGBTİ+ların adalete erişimi, her koşulda zor ve kısıtlıdır. Bu durum, yargı mekanizmalarının ve toplumun sahip olduğu önyargılar kadar, hukuki danışmanlık veren LGBTİ+ dostu kurumların az olmasıyla da ilgilidir. İnfaz hukuku ihlallerinde mahpusların genel olarak yaşadıkları zorluklar, LGBTİ+ mahpusların cinsel yönelim ve/veya cinsiyet kimlikleriyle kesiştiği noktada daha da katmanlı hale gelmektedir. Mahpuslar, dışarıdaki işlerini kendilerine atanan ya da seçtikleri vasiler üzerinden gerçekleştirir. LGBTİ+ mahpuslar, aile üyeleri ya da yakınlarından biri bu görevi üstlenmediği takdirde, kendilerine atanan bir avukat ile bu vasilik ilişkisini sürdürmek zorundadır. Pek çok LGBTİ+ mahpus, vasileriyle kurdukları ilişkilerin çok zayıf olduğundan ya da hiç iletişim kuramadıklarından bahsetmektedir. 2022 yılı boyunca LGBTİ+lara yönelik artan nefret söylemi de LGBTİ+’ların dış dünya ile ilişkilerini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Öte yandan, LGBTİ+ mahpuslar, hapis cezası aldıkları dava dışında, evlenme, boşanma ve cinsiyet uyum süreci gibi hukuki desteğe ihtiyaç duydukları başka konularda da avukata ihtiyaç duyabilmektedir. Ancak, hukuki destek alabilmek için ilgili dernek ve örgütlere başvursalar da bu ihtiyaçları her zaman karşılanamamaktadır. Tüm mahpuslara uygulanan mektup ve telefonla iletişimdeki gözlenme/sansür koşullarının yanı sıra, LGBTİ+ mahpusların dış dünyayla iletişimde yaşadığı bu özgün zorluklar, ceza infaz kurumlar��nda maruz bırakıldıkları hak ihlallerini bildirmelerini de zorlaştırmaktadır. Hapishanelerde yaşadıkları sorunları telefon, görüntülü görüşme ve mektup aracılığıyla bildiren LGBTİ+ mahpusların ise, kurumun kötülendiği gerekçesiyle disiplin cezasına çarptırıldığı, sözlü ve psikolojik şiddete maruz bırakıldığı, bu sebeplerden dolayı olası bir misilleme ve cezalandırılmayla karşılaşmamak adına şikayetlerini iletemedikleri durumlar meydana gelmiştir. 57