52 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI 2023 Eğitim Vizyonu’nda taşımalı eğitimin azaltılmasına yönelik hedef şu şekilde yer alıyor: “Ortaöğretim düzeyinde yeni pansiyonların yapımı sağlanarak pansiyonların kapasitesi artırılacak ve yatılılık imkânlarının, ihtiyaç duyan tüm öğrenciler için ülke geneline yaygınlaşması sağlanacaktır. Bu suretle taşımalı eğitimin azalması ve elverişsiz şartlardaki öğrencilerin okul terkinin önemli ölçüde azaltılması temin edilecektir.”206 2020-21 eğitim-öğretim yılına ilişkin verilere göre ilköğretim kademesinde taşınan okul ve taşınan okulsuz yerleşim birimi sayısı 41.845’tir. Taşıma merkezi okul sayısı ise 12.058’dir.207 Türkiye genelinde 18 okulun taşıma kapsamından çıkarıldığı biliniyor.208 Uzaktan eğitim sürecinde taşıma merkezi okullarda yani taşınan öğrencilerin gittikleri okullarda çalışan öğretmenler öğrencilerine ulaşmakta zorluk yaşadılar. Bu okullarda veli-öğretmen etkileşiminin güçlü olmaması iletişimi zorlaştıran etmenlerden biri oldu.209 Yüz yüze eğitime geçildiğinde ise öğrenciler servislerle taşınırken hijyen yönetiminin sağlanması ve sosyal mesafenin korunması konusunda zorluklar yaşandı. Salgın döneminde taşımalı eğitimin kontrolü ve azaltılması için ilgili kurumlarla çalışmalar yapılacağı ifade edildi.210 MEB’in 23 Haziran 2021 tarihinde yayımladığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’le okul servis araçlarının denetlenmesini ve izlenmesini sağlayacak elektronik izleme sistemleri oluşturulacağını duyuruldu.211 Taşımalı Eğitim Denetleme ve İzleme Sistemi’yle (TEDİS) taşıma eğitim kapsamında olan okullardaki servis araçlarının güzergah boyunca takip edilebilmesi, taşıma hizmetlerinin nitelikli hâle getirilmesi ve öğrencilerin güvenli seyahat etmelerinin sağlanması hedefleniyor.212 Yaşadığı yerleşimde okul bulunmayan ve taşımalı eğitim kapsamına alınamayan ortaokul öğrencileri YBO’lara kayıt oluyorlar.213 Sosyoekonomik olarak dezavantajlı ortaokul öğrencileri de yeterli kontenjan olması durumunda fakirlik ilmuhaberi belgesi sunarak YBO’lara kayıt yaptırabiliyorlar.214 Türkiye genelinde toplamda 286 YBO bulunuyor. Bu okullara kayıtlı 57.050 öğrencinin %52,1’i oğlan, %47,9’u kızdır.215 Ankara, Bingöl ve Bartın illerindeki YBO’larda görev yapan 39 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilen bir araştırmaya göre yatılı okuyan çocukların yaşadıkları aile özlemi iyi olma hâlleri ve akademik başarıları üzerinde olumsuz etki gösteriyor. Öğrencilere sağlanan imkânlar ve koşullar açısından okullar arasında nitelik farklılığının olması ve okulların ailelerle istenilen düzeyde ilişkilerin kuramaması da temel sorunlar arasında gösteriliyor. Araştırmaya katılan öğretmenlere göre öğretmenlerin sıklıkla değişmesi ve 206 MEB, 2018a. 207 MEB, 2021b. 208 MEB SGB, 2020a. 209 Demir vd., 2021; 1 Haziran 2021 tarihinde gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında paylaşılan görüştür. 210 MEB, 23 Temmuz 2020. 211 MEB Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 23 Temmuz 2021. 212 Şahin, 23 Haziran 2021. 213 MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, 26 Temmuz 2014, md. 22. 214 Düşkün ve Korlu, 2021. 215 MEB, 2021b.