ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021 EĞITIME ERIŞIMI İÇIN ÖZEL ÖNLEM GEREKEN ÇOCUKL AR COVID-19 salgınının kırılgan gruplara etkisi Türkiye’de de dünyada da ağır oldu.115 “Salgın öncesinde uygun kapsayıcı eğitim içeriğine erişememe, coğrafi izolasyon, çalışmak zorunda olma ve Türkçe’yi etkin kullanamama gibi iç içe geçen sorunlar yaşayan öğrenciler, COVID-19 salgınıyla birlikte eğitimden tamamen kopma riskiyle karşı karşıya kaldı.”116 Salgında edinilen deneyimler ve gelecekte yaşanması öngörülen krizler, eğitimin dönüşerek her öğrenci için her koşulda erişilebilir ve kapsayıcı hâle gelmesinin önemini özel önlem ihtiyacı duyan çocuklar bakımından daha da belirginleştirdi. Eğitim sistemlerini yeniden düşünürken Öğrenme için Evrensel Tasarım İlkeleri’nin hem yüz yüze hem de çevrimiçi eğitim çerçevesinde benimsenmesi tüm çocukların nitelikli ve kapsayıcı eğitim alabilmeleri için elzemdir. Öğrenme için Evrensel Tasarım, sınıftaki her öğrencinin farklı anlama, algılama ve ifade mekanizmalarına sahip olduğu esasıyla yola çıkılmasını ve eğitim-öğretimin sınıftaki tüm çocukların ihtiyaçlarına cevap verecek çeşitlendirilmiş yöntemlerle sunulmasını gerektirir.117 ÖZEL EĞITIM DESTEĞINE İHTIYACI OLAN ÇOCUKLAR Özel eğitim desteğine ihtiyacı olan öğrencilerin COVID-19 salgını öncesinde karşılaştıkları nitelikli ve kapsayıcı eğitime ve destek hizmetlerine erişim sorunları salgın sürecinde derinleşti ve çeşitlendi. Salgın sürecinde eğitime erişim, öğrencilerin destek ihtiyaçlarının düzeyinden, engel türlerinden ve sosyoekonomik imkanlarından etkilendi. Özel eğitim sistemi içinde sunulan hizmetler, engelli öğrencilerin anayasal hakları olan eğitime erişimleri ve eğitime anlamlı katılımları için temel ihtiyaçlarındandır. Salgın nedeniyle, sağlanmakta olan destek hizmetlerinin yaygınlığının azalması, seyrelmesi ya da bazı durumlarda ortadan kalkması, öğrenciler ve aileleri için süreci daha zorlu hâle getirdi. Özel eğitim sosyal ve duygusal, psikomotor ve akademik beceriler, dil edinimi ve rehberlik gibi alanlarda geniş kapsamlı ihtiyaçlara cevap veriyor. Dolayısıyla öğrenciler bu dönemde pek çok farklı eksiklikle karşılaştılar. 115 Aguliera ve Nightengale-Lee, 2020. 116 Gencer vd., 2021. 117 The World Bank, 2020. Öğrenme için evrensel tasarımın üç temel ilkesi 1. Eğitimin içeriğinin çeşitlendirilmiş yöntemlerle aktarılması ve farklı öğrenciler için farklı destek mekanizmaları geliştirilmesi. 2. Çeşitlendirilmiş eylem ve ifade imkanlarıyla öğrencilere bildiklerini ve becerilerini sergilemekte alternatif yollar sunulması. 3. Öğrencilerin ilgi alanlarına hitap eden çeşitlendirilmiş bilgi ve araçlar sağlanması, her öğrencinin kendine uygun seviyede gelişim göstermesi desteklenerek motive edilmesi. https://lincs.ed.gov/sites/default/ files/2_TEAL_UDL.pdf 37