26
EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI
MEB’in EÇE’ye erişimin sağlanabilmesi için oluşturduğu modellerden biri de yaz
anaokullarıdır. Yaz anaokulu uygulamaları çağ nüfusunun az olması veya fiziki şartların
yetersiz olması gerekçesiyle şube açılamayan bölgelerde hayata geçiyor. Öğrenciler yaz
aylarında 200 saat eğitim görüyorlar.77 Her ne kadar eğitime eriştikleri süre kısıtlı olsa da
bu model EÇE’ye erişemeyen çocukların ilkokula başlamadan evvel belirli kazanımları
edinmesini sağlıyor.78 Yaz anaokullarına devam eden öğrenci oranı geçtiğimiz yıla
kıyasla yaklaşık 2 yüzde puan artış gösterdi. 2020-21 eğitim-öğretim yılında EÇE alan
çocukların %2,0’ı yaz anaokullarından faydalandı. MEB İstatistikleri: Örgün Eğitim
2020-21’de resmi yaz okullarına ek olarak özel yaz anaokullarında öğrenim gören öğrenci
sayıları da paylaşıldı. Buna göre öğrencilerin %0,4’ü özel yaz anaokullarına devam etti.
EÇE hizmetlerinin kurumlara göre dağılımı resmi ve özel ayrımında incelendiğinde özel
öğretim kurumlarındaki öğrenci oranının geçtiğimiz yıla kıyasla 1,9 yüzde puan düştüğü
görülüyor. Geçtiğimiz yıl özel okulöncesi eğitim kurumlarında 289.213 öğrenci
bulunuyorken 2020-21’de bu sayı %33,1 azalarak 193.518 oldu.
Nitelikli EÇE hizmetlerinin yaygınlaştırılması için sivil toplum örgütleri de önemli
çalışmalar gerçekleştiriyor. Aralık 2020’de erken çocukluk gelişimine yönelik
çalışan sivil toplum örgütlerini bir araya getiren Erken Çocukluk Gelişimi Sivil
Toplum Kuruluşları Platformu (EÇGEP) kuruldu. Platform ulusal ve uluslararası
sivil toplum örgütlerini, kamu kurum ve kuruluşlarını, üniversiteleri ve özel
sektörü bir araya getirerek bir paylaşım ağı oluşturmayı hedefliyor. Bu ağ
aracılığıyla Ulusal Erken Çocukluk Gelişimi Politikası’nın oluşturulması ve
uygulanması amaçlanıyor. Ekim 2021 itibarıyla 17 kurum platformda yer alıyor.79
UNESCO tarafından yayımlanan COVID-19 Eğitim Müdahalesi çalışmasında salgın
nedeniyle eğitimden ayrılmanın en yüksek okulöncesi kademesinde olacağı tahmini
paylaşılıyor,80 bu yaş grubunda küresel düzeyde 5.000.000’dan fazla çocuğun EÇE’den
mahrum kalma riski altında olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla çocuklar kritik bir dönem
olan hayatlarının ilk yıllarında aldıkları eğitimin sağladığı “kuşaklararası sosyal ve
ekonomik faydaları” uzun dönemde kaybetme riski altındalar.81 Salgın kaynaklı riskler
ve gelecekte yaşanacak krizler göz önünde bulundurularak özellikle kırılgan gruplardan
çocukların nitelikli ve ücretsiz EÇE hizmetlerine kriz durumları da dahil olmak üzere her
daim erişiminin sağlanabilmesi için gerekli sistemlerin inşa edilmesi büyük önem
taşıyor.
77
MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, 26 Temmuz 2014.
78
ERG, 2019.
79 Çocuk Gelişimi ve Eğitimcileri Derneği, Çocuk Sağlığı Derneği, Sosyal Pediatri Derneği, Bebek Ruh Sağlığı Derneği, Türkiye
Okul Öncesi Eğitimi Geliştirme Derneği, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği, Sosyal Hizmet Alanında Çalışanlar Derneği,
Türkiye Ekonomi Kurumu, Çocuk Koruma Merkezlerine Destek Derneği, International Children’s Center (ICC), Türkiye
Diyetisyenler Derneği, Gelişimsel Pediatri Derneği, Çocuklara Yönelik Ticari Cinsel Sömürüye Son Derneği (ECPAT-Türkiye),
Türk Psikologlar Derneği, Özel Okul Öncesi Eğitim ve Çocuk Kulüpleri Kurucuları Derneği, İzleme ve Değerlendirme Derneği
(IVED), Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV).
80 UNESCO, 2020.
81
ECDAN, 11 Mart 2020.