20 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI Erken çocukluk eğitiminin zorunlu eğitim kapsamına alınmasıyla ilgili olarak sadece 5 yaş için hedefler bulunuyor. On Birinci Kalkınma Planı’nda 5 yaşa göre net okullulaşma oranının 2023’te %100’e ulaşması hedefleniyor.57 Nitelikli EÇE hizmetleri sosyoekonomik eşitsizliklerin çocukların eğitim hayatlarına etkilerinin azaltılmasına ve eşitsizlik kaynaklı risklerin giderilmesine önemli katkılar sunuyor. Araştırmalar, kırılgan gruplardan çocukların iyi olma hâllerinin güçlendirilmesi ve okula devam etmelerinin sağlanabilmesi için EÇE hizmetleriyle yapılan müdahalelerin diğer kademelerde yapılanlara kıyasla daha etkili olduğunu ve çocukları ileri ​​ yaşlarda karşı karşıya kalabilecekleri potansiyel zorluklar karşısında daha dirençli kıldığını gösteriyor.58 Türkiye’de net okullulaşma trendleri https://www. egitimreformugirisimi.org/ wp-content/uploads/2010/01/ Türkiye’de-Net-OkullulaşmaTrendleri.pdf Eki indirmek için tıklayınız. 2020-21’de ortaöğretim hariç tüm kademelerde net okullulaşma oranları bir önceki yıla göre düştü. Önceki yıla göre en büyük fark okulöncesi eğitimde net okullulaşma oranlarındadır. 5 yaş grubunda net okullulaşma oranı bir önceki yıla göre 14,3 yüzde puan gerileyerek %56,9 oldu. Bu oran son bir yılda 3-5 yaş grubunda 13,5 yüzde puan, 4-5 yaş grubunda ise 15,6 yüzde puan azaldı. İlkokulu ve ortaokulu kapsayan ilköğretimde ise okullulaşma oranı %93,9 oldu. Ortaöğretim kademesindeki okullulaşma oranı, bir önceki yıla göre 2,9 yüzde puan artış gösterdi ve %87,9 oldu. Net okullulaşma oranlarının okul çağında olup eğitimde olmayan çocuklarla ilgili çıkarım yapmak için yeterli olmadığının altını çizmek gerekiyor. Bu oranlar, “ilgili öğrenim türündeki teorik yaş grubunda bulunan öğrencilerin, ait olduğu öğrenim türündeki teorik yaş grubunda bulunan toplam nüfusa bölünmesi ile elde” ediliyor.59 İlkokuldan örnek vermek gerekirse, %93,2 olan net okullulaşma oranı 6-9 yaş grubunda olup ilkokulda eğitim gören çocuk oranını gösteriyor. Bu yaş grubundaki çocuklar eğitimde olmalarına karşın ilkokulda değillerse bu orana dahil edilmiyorlar. DÜZELTİLMİŞ NET OKULLULAŞMA ORANLARI MEB bu yıl net, brüt ve yaşa göre okullulaşma oranlarına ek olarak düzeltilmiş okullulaşma oranı göstergesini de paylaşmaya başladı. Bu oran, “ilgili teorik yaş grubunda bulunup, ilgili eğitim kademesi veya bir üst eğitim kademesine devam eden öğrenci sayısının, ilgili eğitim kademesindeki teorik yaş grubundaki toplam nüfusa bölünmesiyle” hesaplanıyor.60 Örneğin, ilkokul düzeltilmiş net okullulaşma oranı hesaplanırken sadece 6-9 yaş grubunda ilkokulda olanların sayısı değil, ortaokuldaki 6-9 yaş grubu öğrencilerin sayısı da hesaplamaya dahil ediliyor. Bu şekilde yaşa göre okullulaşma oranına daha yakın kademe düzeyinde okullulaşma oranı elde edilebiliyor. Diğer yandan, bu oran bu yıl ilk kez yayımlandığı için önceki yıllarla karşılaştırma yapılamıyor. 2020-21’de kademelere göre düzeltilmiş net okullulaşma oranları şöyledir61: ◼ İlkokul: %96,1 ◼ Ortaokul: %95,7 ◼ Ortaöğretim: %88,0 57 MEB, 2018. 58 OECD, 2020. 59 MEB, 2021b. 60 A.g.e. 61 A.g.e.