ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021 GIRIŞ 2020-21, salgının başladığı 2019-20 eğitim-öğretim yılının ikinci dönemine kıyasla okulların daha uzun süre açık olduğu, seyreltilmiş yüz yüze eğitim ve uzaktan eğitimin bir arada uygulandığı bir eğitim-öğretim yılı oldu. Salgın sürecinde okulların kısıtlı bir süre açılmış olması ve çoğunlukla uzaktan eğitime devam edilmesi, sadece eğitime erişimi değil, çocukların okul aracılığıyla eriştikleri sosyal hizmetlerden ve koruma mekanizmalarından yararlanmalarını da engelledi. ÇOCUĞUN IYI OLMA HÂLI Çocuğun yaşam kalitesini, öznel iyi olma hâlini ve memnuniyetini Önceki eğitim yılında olduğu gibi 2020-21’de de çocukların eğitime erişimleri ailelerinin ön plana alan ve yapabilirliklerini artırmayı sosyoekonomik durumları, ev ortamları, öğretmenlerinin inisiyatifi ve ihtiyaç duydukları destek seviyesi gibi faktörler doğrultusunda şekillendi. Salgın döneminde birçok çocuğun eğitim hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım sağlık, maddi durum, hakkına ulaşamaması diğer haklarının önünde engel oluşturdu. Çocuklar, sosyal ve duygusal eğitim, ev ve çevre koşulları, ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli işlevleri olan okul topluluğundan uzak kaldılar ve ilişkiler gibi alanlarda çocuğun sosyalleşme imkânlarını kaybettiler. Yapılan çeşitli araştırmalar okuldan fiziksel olarak uzak iyi olmasını hedefler, çocuğun olmanın öğrenciler üzerinde olumsuz ruhsal etkileri olduğunu, ayrıca ruhsal sağlıklarının refahına ve gelişmesine bütünsel bozulmasının da devamsızlığı artıran nedenlerden biri olduğunun altını çiziyor.1 Bu süreçte olarak yaklaşır. eğitime erişim gibi okulun fiziksel ortamına erişimin de çocuğun iyi olma hâlinin önemli bir Kaynak: https://bit.ly/2WTrcFb parçası olduğu, okulun çocuk haklarının sağlanmasında temel bir rol oynadığı ön plana çıktı. Çocuğun iyi olma hâlinin güçlenmesi ancak çocuk haklarının hayata geçirilmesiyle mümkün olabilir. Salgın döneminde ortaya çıkan yeni ihtiyaçlara yönelik eğitim süreçlerinde alınan bazı kararlar ve yapılan düzenlemeler eğitimin paydaşları için belirsizlik ortamı yarattı.2 Eğitimin diğer paydaşları gibi öğrenciler de belirsizliklerden içinde bulundukları koşullara göre farklı şekillerde ve derecelerde etkilendiler. Sosyoekonomik durum, ev ortamı, ailelerin sağlık durumu ve teknolojik cihazlara erişim gibi değişkenler, öğrencilerin bu belirsizlikler barındıran sürece uyum sağlayıp sağlayamadıklarının belirleyicileri arasında yer aldı ve çocukların iyi olma hâlini doğrudan etkiledi. Uzaktan eğitim ve çevrimiçi öğrenme, eğitime erişimin okullulaşma, devamsızlık, sınıf tekrarı ve eğitimden erken ayrılma gibi göstergelerle açıklanmasını olanaksız kıldı. Eğitime erişim durumunun değerlendirilebilmesi için internete ve Eğitim Bilişim Ağı’na (EBA) erişim, EBA Destek Noktaları’nın kullanımı, hanelerdeki koşullar gibi yeni göstergelere ihtiyaç duyuldu. Eğitim İzleme Raporu 2021: Öğrenciler ve Eğitime Erişim dosyasında eğitime erişime ilişkin güncel veriler ve temel eğitim göstergelerinin durumu değerlendiriliyor, salgının eğitim ve okula erişim ile çocuğun iyi olma hâli üzerine etkilerine odaklanılıyor. 2020-21 eğitim-öğretim yılında öğrenciler ve eğitime erişime dair politika, uygulama ve araştırmalar inceleniyor, erişim sorunları ve özel önlem gerektiren çocuklar için geliştirilen projeler ön plana çıkarılıyor. 1 Shwartz vd., 2021; Meherali vd., 2021. 2 Okulların yüz yüze eğitime geçmesi veya uzaktan eğitime devam edilmesine yönelik alınan kararlar Eğitim İzleme Raporu 2021’in ilk dosyası olan Eğitim Yönetişimi ve Finansmanı’nda değerlendiriliyor. 9