olan çocukların cezai sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması
yapılamaz; ancak, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
On iki yaşını
doldurmuş olup da on beş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukuki anlam ve
sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince
gelişmemiş olması halinde cezai sorumluluğu yoktur ve on iki yaşını doldurmamış
olanlardaki gibi güvenlik tedbirleri uygulanır. Ancak işlediği fiille ilgili olarak
davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı halinde, bu çocuklar hakkında suçun
türüne göre yedi yılla on iki yıl arasında hapis cezasına hükmolunur. Cezai indirimler
sonrası, bu yaş grubunda her fiil için verilecek hapis cezası altı yıldan fazla olamaz. Fiili
işlediği sırada on beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler
hakkında ise suçun türüne göre dokuz yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Cezai indirimler sonrası 15-18 yaş grubunda işlenen her fiil için verilecek hapis cezası
sekiz yıldan fazla olamaz.”15
Türkiye’nin 1990 yılında imzaladığı, 20 Kasım 1989 tarihli Birleşmiş Milletler
Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz
yaşına kadar her insan çocuk sayılır16. Buna bağlamda Türk Ceza Kanunu’nda çocuk
ifadesinden henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin anlaşılacağı belirtilmiştir.17 Bu
çalışmada da “çocuk” ifadesi on sekiz yaşına kadar olan bireyler için kullanılmaktadır.
Çocuk Suçlu
Türk hukuk sisteminde on sekiz yaşına kadar her birey çocuktur ve çocuklar on iki
yaşından itibaren cezai sorumluluk kapsamına girmektedir. On iki yaşından itibaren her
hangi bir suç fiili işleyen çocuğun hukuken ve toplumsal olarak nasıl tanımlandığı
önemlidir. Fenomenoloji olgulara verilen anlam ile ilgilenir. Fenomonolojik bakış ile
yürütülen bu çalışmada, çocuk ve suç olgusunun bir arada hangi isimle anıldığı, nasıl
kavramsallaştırıldığı, bu kavramsallaştırmanın ne anlama geldiği önem taşımaktadır.
Evrensel ölçüde bakıldığında, Birleşmiş Milletler uluslararası çocuk mevzuatı içinde yer
alan Pekin Kuralları (1985), çocukların suç işlemesi ve yargılanması konusunda tanımlar
Türk Ceza kanunu Madde 31 https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.5237.pdf 20.02.2019
BM Çocuk Hakları Sözleşmesi Madde 1 https://www.unicef.org/turkey/%C3%A7ocukhaklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme 20.02.2019
17
5237 sayılı TCK 6. maddesinin “b” bendi. https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.5237.pdf
20.02.2019
15
16
38