dayanmakta olduğu ifade edilmiştir. Kursların farklı kurumlarla ve kuruluşlar ile iş birliği içinde açıldığı ve açılabilmesi için de yerel özellikler, işten çıkarılma sonrası istihdam, özel işyeri açma ve profesyonel kredi alma gibi durumların dikkate alındığı bilinmektedir (Saldırım, 2004). “5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirleri Kanunu”nun 29. maddesinde de aşağıdaki ibare yer almaktadır: Kurum hekimi tarafından ruhsal ve bedensel olarak sağlıklı olduğu belirlenen meslek sahibi olmayan hükümlüler ile meslek sahibi olan istekliler, kurum imkânları ölçüsünde belirlenen ücret karşılığında atölye veya iş yurtlarında çalıştırılabilirler. “5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirleri Kanunu”nun yine aynı maddesinde şöyle devam etmektedir: Çocuk hükümlülerin çalıştırılması yalnızca meslek eğitimine yönelik olur. Öğretim kurumlarına veya örgün eğitime devam eden çocuk ile genç hükümlüler, öğretim yılı içinde atölye ve işyerlerinde çalıştırılmazlar (m. 29/3). “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 12 Temmuz 2003 tarihli Adli Olayların Yayınlanmasına İlişkin Hukuki Kuralların Düzenlenmesine İlişkin Bildirisinde” “küçüklere zarar verilmesine karşı hassasiyet” tavsiyesinde bulunmuştur. Komisyon, “Cezaevlerinde Eğitim” konulu tavsiyesinde, mahkûmların eğitimine ilişkin düzenlemeler öngörmektedir (Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararları, 2016). “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 12 sayılı Tavsiye Kararı’nın 8.bendinde” tavsiye edildiği gibi, cezaevlerinde “özel güçlükleri olan, özellikle okuma yazma sorunları olan tutuklular ve suçluların bakımı için” ücretsiz kursların düzenlenmesi söylenmektedir. Bu kapsamda Adalet Bakanlığıyla Millî Eğitim Bakanlığı arasında 21 Şubat 2000 tarihli bir anlaşmaya göre tutuklu ve hükümlülere ücretsiz eğitim ve diploma verilmektedir. Ayrıca “12 Sayılı Tavsiye Kararı”nın 14. maddesi çerçevesinde, mevzuat “mümkünse tutukluların cezaevi dışı eğitime katılmalarına izin verilmesi” ve “suçlu ve tutukluların eğitimlerinin yaşıtları ile aynı olması” hükümlerine uygundur. Eğitim kurumlarındaki çocuklar yaşlarına ve öğrenim durumları çerçevesinde örgün eğitim kurumlarına alınmaktadır. Yine bu kapsamda MEB’le 21 Şubat 2000 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre Halk Eğitim Merkezi iş birliğiyle mesleki kurslar yapılmaktadır. Kursu tamamlayan suçlular ve tutuklular "Bitirme Sertifikası" alırlar. Kursu tamamlamadan serbest bırakılanlara “Kurs Katılım Belgesi” verilir (Kamer, 2012). Bu uygulama tüm ıslah kurumlarını kapsayacak şekilde 53