Engelli Yoksulluğu ve Engelli Aylığı Öğrenci mahpuslardan edinilen bilgilere göre uzaktan eğitim derslerini takip edememek yaşanılan sorunların başında gelir. Öğrencilerin sınırlandırılmış internet bağlantısıyla UYAP üzerinden belirli saatler içinde ders izlemelerine kağıt üzerinde izin verilse de, pek çok mahpusun bilgisayara erişimi yoktur. Haftanın beş ya da altı günü dersleri olan öğrenciler, kütüphane hafta sonu kapalı olduğu için derslerine katılamayıp derslerini veremediklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca UYAP üzerinden izin verilen dersler dışında diğer sitelere erişim kısıtlı olduğu için verilen ödev ve araştırmalar için internetten de gerekli şekilde yararlanamazlar. Ülkenin ucuz iş gücü ihtiyacının bir bölümü de hapishaneler tarafından karşılanmaktadır. Fakat engelli mahpusların yukarıda da bahsettiğimiz nedenlerden dolayı, dışarıda olduğu gibi hapishane içerisinde de ucuz iş gücü olma imkânı bile bulunmamaktadır. Türkiye’de engelliler için istihdamın bu denli kısıtlı olması, engelli yoksulluğunu da giderek artırmaktadır. Özellikle hapishanelerde yoksulluk daha da derinleşir. Bu nedenle engelli mahpuslar CİSST’ten yoğun olarak “engelli aylığına” başvurmak için destek istemektedirler. Hapishanede ‘Engelli Aylığı’ bağlanmasının önünde yasal bir engel olmasa da, pratikte vasilik üzerinden ve ikametgâh adreslerinden kaynaklı birçok sorun ortaya çıkmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) engelli mahpuslar ile ilgili verdiği “vasi olmadan da başvurabilir” kararına rağmen bireysel olarak yapılan başvurular genelde vasi imzasının olmaması gerekçesiyle reddedilmektedir. Aynı durum ikametgâh adresinden kaynaklı 93 retlerde de bu şekilde ilerlemektedir. KDK’nın “hapishaneler adres olarak gösterilebilir” kararına rağmen hapishaneyi ikametgâh olarak kabul etmeyen Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) veya hapishane idareleri, başvuruları reddetmeye devam etmektedir. Mahpuslar yaptıkları başvuruları bu emsal kararlarla tekrarlamak zorunda kalmaktadır. Bu durum da süreci engelli mahpus için daha uzun ve karmaşık hale getirmekte ve zaten kısıtlı olan engelli haklarını ihlal etmektedir. Derneğimize ulaşamayan ve KDK’nın emsal kararlarından haberdar olmayan engelli mahpuslar ise bu haklarına ulaşmakta daha da zorlanmaktadır. Pandemi sürecinde vasileri seyahat yasaklarından, yaşlılıktan/hastalıktan veya maddi imkânsızlıklardan gelemeyen mahpuslar, zorunlu olmayan vasi imzası gerekçesiyle aylarca bu maaştan yoksun bırakılmışlardır. Ayrıca bu süreçte hastane sevkleri durduğu için engelli raporu alamayan mahpuslar engelli aylığına başvuramamışlardır. Sadece mevcutta engelli raporu olan engellilerin rapor süreleri uzatılmıştır. 2019 yılında Sağlık Kurulu Yönetmeliğinin beşinci kez değiştirilmesi ve engel oranlarının düşürülmesi ile birlikte 2020 yılında da bazı engelli mahpusların aldığı engelli aylığı iptal edilmiştir. Maaşını yeniden bağlatabilmek için engelli raporu alamayan mahpuslar da aylardır hastanelere sevk olabilmek için beklemektedir. 93 Türkiye Kamu Denetçiliği Kurumu 08.08.2021 tarihli tavsiye kararı için bkz: https://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2021/07/EngelliMaa%C5%9F%C4%B1-KDK-Emsal-Karar-s%C4%B1k%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F.pdf 67