Tecrit
Mahpusların faydalandıkları sohbet hakkı, atölyeler, kütüphane, sinema, açık ve kapalı spor alanları ve faaliyetler
COVID-19 önlemleri kapsamında durdurulmuştur. CİSST’in 2019 yılında yayınladığı raporda da mahpusların büyük
bir kısmının çok kısıtlı spor faaliyeti dışında hiçbir etkinliğe katılamadığı belirtilmişti.
Pandeminin ortalarında aynı koğuşta kalan ve temas halinde olmaları sebebiyle risk taşımayan mahpusların açık
spor alanlarına çıkmak üzere yaptıkları başvuruların olumsuz sonuçlandığı aktarılmıştır. 2020 yılının tamamında,
normalleşme sürecine geçildiği dönemler de dahil olmak üzere hapishanelerde herhangi bir sosyal etkinliğin
yapılmadığı mahpuslar tarafından iletilmiştir. Mahpusların kaldıkları koğuşlar dışında başka koğuşlarla ve kişilerle
sosyalleşememeleri, LGBTİ+ mahpuslar gibi tekli hücrede kalmak zorunda olan mahpusların da pandemi sürecinde
ortak alanlardan faydalanamamaları, hapsedilmelerine ek olarak tecrit durumunu daha da artırmıştır. Mahpusların
dışarıyla temaslarının olmadığı ve risk taşımadıkları durumlarda da koğuş değişikliği talepleri kabul edilmemiştir.
4.3. Diğer Hak İhlalleri
Pandeminin ilk aylarında yukarıda da bahsedilen mektup ve danışma hattı aramalarından yaşanan iletişim
sınırlılıkları ve avukat görüşlerinin kısıtlanması sebebiyle geçen senelere oranla hak ihlallerinin aktarılması
zorlaşmış ve kötü muamele ve hak ihlali başvurularının aktarılamaması ihlal tespitini de engellemiştir. Bu sorunlarla
birlikte geçen senelere oranla mahpusların hak ihlaline yönelik mekanizmaları kullanma ve CİSST’e şikayetlerini
aktarma oranlarında azalma görülmüştür.
Yukarıda bahsedilen hak ihlali şikayetlerine ek olarak pandemi ile bazı sorunlar öne çıkmıştır. Mahpuslara aileleri
tarafından gönderilen koliler ve kıyafetler bulaş riski olmamasına rağmen COVID-19 önlemleri kapsamında depoda
bekletilmiş, belirli bir süre geçtikten sonra bile depodaki kıyafetlere erişebilmek mümkün olmamıştır.
Bakanlık, avukat görüşlerinin Bilim Kurulu’nun tavsiye kararlarında belirtilen tedbirlere uyularak avukat görüş
61
odalarında veya kapalı görüş odalarında gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Avukat görüş odalarında bulaş riskini
engellemek için cam veya plastik bir koruma eklenerek görüşün sağlandığı ve çoğu hapishanede görüşlerin
avukat görüş odaları yerine kapalı görüş odalarında gerçekleştiği aktarılmıştır. Avukat ile mahpusun görüş anında
aralarına giren bu panel avukat müvekkil gizliliğini ve mahpus ve avukat arasındaki evrak alışverişini engellemiştir.
Mahpuslar avukat görüşlerinin bazı dönemlerde farklı gerekçelerle ve keyfi olarak izin verilmediğini aktarmışlardır.
61 https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/ceza-infaz-kurumlarinda-kovid-19-pandemi-surecine-dair-kamuoyu-aciklamasi17062020045113 ve https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/kovid-19-pandemi-surecinde-ceza-infaz-kurumlari08112020080948
Erişim Tarihi: 27.01.2021
34