Ekonomik Zorluklar ve Çalışamama Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar, hem uzun yıllar boyunca tecrit altında tutulduğundan hem de hapishanede çalışmalarına izin verilmediğinden ekonomik olarak en kırılgan mahpus gruplarındandır. 2020 yılında da önceki yıllarda olduğu gibi ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar, yaşadıkları ekonomik zorluklarla ilgili olarak derneğimize sıkça başvuru yapmışlardır. 1 Pandeminin getirdiği temizlik malzemesi ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını belirten ve derneğimizden destek talebinde bulunan birçok mahpus olmuştur. Bunun yanı sıra su ve elektrik faturalarını ödemekte, semaver, buzdolabı, televizyon, radyo gibi eşyaları edinmekte, iç kantinden süt, yoğurt, sebze, çay kahve vb. malzemeleri ve dış kantinden süreli ve süresiz yayınları satın almakta zorlandıklarını da aktarmışlardır. Çoğu zaman bu temel ihtiyaçlarını karşılayamadıklarını belirtmişlerdir. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların hapishane içerisinde çalıştırılmamalarının yasal dayanağı 97 bulunmadığını daha önceki çalışmalarımızda da dile getirmiştik. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlülerinin kurum içinde çalıştırılmasına yönelik yasal bir engel olmasa da, mahpuslar fiiliyatta bu haklarını kullanamamaktadırlar. Derneğimiz; 25/05/2018 tarihinde Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne yaptığı bilgi edinme başvurusunda ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların bulundukları kurum içinde çalıştırılmamalarının yasal dayanağını ve bu yasal düzenlemenin isim ve numarasını sormuş ancak sorumuz 19/07/2018 tarihinde “özel bir inceleme ve araştırma gerektirdiği” gerekçesiyle cevapsız bırakılmıştır. Bunun üzerine derneğimiz, kişilerin temel ve anayasal haklarına yönelik sınırlandırma getiren bir yasal düzenlemenin “özel bir inceleme ve araştırma gerektirdiği” gerekçesiyle paylaşılmamasının hukuka ve hayatın olağan akışına uygun olmadığını savunarak 26/07/2018 tarihinde Başbakanlık Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na itiraz başvurusunda bulunmuştur. Bu itirazdan tam 2 yıl sonra 24/06/2020 tarihinde Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu “ilgilinin bilgi edinme talebinin, kamuya açıklanmış bilgi ve belgeler kapsamında olduğu değerlendirildiği” gerekçesiyle itirazımızı reddetmiştir. Ancak biz hâlâ anayasal çalışma hakkını ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar için kurum içinde sınırlandıran herhangi bir yasal düzenlemenin bilgisine ulaşabilmiş değiliz. Sosyalleşme Halihazırda tecrit altında olan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar için oldukça sınırlı olan sosyal ve sportif etkinliklerin ne kadar yaşamsal olduğunu tahmin etmek zor değildir. 2020 yılında ortaya çıkan pandemi önlemlerinin bu anlamda en olumsuz etkilediği mahpus grubunun ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar olduğunu söylemek mümkündür. 97 Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların çalışma hakkına ilişkin detaylı değerlendirme için bkz. Aydınoğlu İ. ve Yusufoğlu E. (2018), Türkiye’de Ağırlaştırılmış Müebbet Hükümlüsü Mahpus Olmak, TCPS Yayınları 72