6.2. KADIN MAHPUSLAR Genel Durum 80 81 Türkiye’deki 31.12.2019 tarihli mahpus sayısı TÜİK aracılığıyla, 31.12.2020 tarihli mahpus sayısı ise CTE tarafından açıklanmıştır. 31.12.2019 tarihli istatistiklere bakıldığında kadın mahpus sayısının (hükümlü ve tutuklu dahil) 11.432 olduğu görülürken, bir sene sonrasının verilerine göre bu sayı (hükümlü ve tutuklu dahil) 10.554’tür. 15.04.2020 tarihli İnfaz Yasası değişiklikleri sebebiyle tahliye edilen mahpusların bu sayının düşüşünde etkisinin olduğunu söylemek mümkündür. Kadın mahpus sayısının genel mahpus sayısına oranla az olması, kadın mahpusların ve özellikle de karma hapishanelerin kadın koğuşlarında kalan kadınların özel ihtiyaçlarının geçen yıl olduğu gibi 82 gözetilmemesine sebep olmuştur. Kaç kadın mahpusun karma hapishanelerin kadın koğuşlarında tutulduğu sorusu bu bakımdan önem taşımakta ve tarafımızca da araştırılmaktadır. Bu ihtiyacın giderilmesi amacıyla 16.09.2020 tarihinde kadın ve kız çocuklarının hangi hapishanelerde kaldığına ilişkin bir bilgi edinme başvurusu derneğimiz tarafından CİMER aracılığıyla yapılmıştır. Öne Çıkan Başlıklar Sağlık sorunları Cinsiyet kimliğinden bağımsız olarak pek çok mahpus sağlığa erişim ile ilgili sorun yaşar. 2019 yılı raporumuzda 83 belirtilen sorunların birçoğu (hastane sevklerinin düzenli olarak yapılmaması, hastane sevklerinde kullanılan ring araçlarının dar, rahatsız olması, sağlığa uygun olmaması, mahpuslara kelepçeli muayenenin dayatılması, doktorların ilgisiz ve özensiz davranışları gibi) 2020 yılında da yaşanmaya devam etmiş, COVID-19 pandemisi etkisiyle mevcut sorunlara yenileri eklenmiş ya da mahpusların bu sorunlardan etkilenme biçimleri değişmiştir. COVID-19 ilk defa yayılmaya başladığı dönemde acil durumlar dışındaki hastane sevklerinin yapılmaması, kanser hastası gibi düzenli tedavi görmek zorunda kalan kadın mahpusların da tedavilerinin aksamasına sebep olmuştur. Hastaneye sevk edilen mahpusların ise hapishaneye dönüşte 14 gün boyunca karantina koğuşunda kalmaları özellikle kendi ihtiyaçlarını karşılayamayan kadın mahpuslar açısından sıkıntı yaratmıştır. Kendi bakımını tek başına sağlamakta güçlük çeken kadın mahpuslar karantina koğuşu uygulaması sebebiyle hastaneye sevk edilmekten imtina etmişlerdir. Bunların yanı sıra, 2020 yılı içerisinde kadınların düzenli yapılması gereken jinekolojik muayenelerine ve Smear testi gibi rutin kontrollerine dair hiçbir şekilde veri alınamamıştır. 80 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ceza-Infaz-Kurumu-Istatistikleri-2019-33625 (Erişim tarihi: 03.05.2021) 81 https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cik-istatistikleri12012021090932 (Erişim tarihi: 03.05.2021) 82 83 Türkiye’de 9’u kapalı, 7’si açık olmak üzere 16 adet kadın hapishanesi bulunur. CİSST 2019 yılı yıllık raporu (http://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2020/11/cisst_yillik_rapor_2019_TR-1.pdf ) 55