6.8. YABANCI MAHPUSLAR Genel Durum 2 Kasım 2020’de TÜİK tarafından yayınlanan CTE istatistiklerine göre 2019 yılı itibariyle Türkiye hapishanelerinde 10002 yabancı uyruklu mahpus bulunuyordu. Bu sayı 2015 yılında 3822 iken 4 yılda %161,69 102 artmıştır. Yabancı uyruklu mahpuslar kendi dillerinde dergi ve gazeteye erişmekte fazlasıyla zorlanırlar. Pandemide 15 Nisan 2020 tarihinde Resm Gazete’de yayınlanan 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a gazete ve dergilerin verilmesiyle ilgili bir ek madde getirilmiştir.103 Bu kanunda yabancı dildeki dergi ve gazetelerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığı’nın yetkili olduğu belirtilmektedir. Dergi ve gazetelerin kabulüne veya reddine dair Bakanlığın dayandığı şartlar belirtilmemiştir. Bu durum yabancı uyruklu mahpusların var olan yazılı materyale erişimini imkânsız hale getirmiş, bu belirsizlik keyfi uygulamalara sebep olmuştur. 2019 yılından itibaren konuşulmaya başlanan, yabancı uyruklu mahpusları ilgilendiren bir diğer konu olan hapishanelerde görüntülü görüşme uygulaması 2020 yılında Adalet Bakanının yapmış olduğu açıklama ile duyuruldu. Bu açıklamada Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyon (E-Görüş) Projesi’nin Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda pilot uygulamasının 1 Ekim 2020 itibariyle başladığı, kısa sürede Sincan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda da başlatılacağı belirtildi. Proje cihazında sesli ve görüntülü görüşme, sayım, dilekçe, kantin siparişi, online ödeme, kütüphaneden kitap talebi, e-mektup, e-doktor ve Bakanlık iletişimi gibi birçok uygulamanın bulunduğu ve 24 104 ay içinde projenin tamamlanacağı belirtiliyordu. Telefon/görüş bölümünde ayrıntılı biçimde ele alınacağı üzere, yabancı mahpusların büyük çoğunluğu aileleriyle yüz yüze görüşememektedir. Bahsi geçen uygulama, çeşitli sebeplerle aileleriyle görüşemeyen mahpuslar için hak ihlalinin giderilmesine yardımcı olabilir. Bilgi Edinme Başvuruları: Yabancı mahpuslara dair belirli aralıklarla güncel veri açıklanmadığı için dernek olarak düzenli bilgi edinme başvuruları yaparak veriler üzerinden sorunları tespit etmeye devam ettik. Pandemi sürecinde özelikle mahpuslardan ve ailelerinden aldığımız bilginin sınırlanması ve sürecin belirsizliği, bazı hakların (görüş hakkı, acil durum dışında sağlık hakkı vb.) askıya alınmasına sebep olmuştur. Bu süreçte hangi sağlık tedbirlerinin uygulamada olduğunu öğrenmek amacıyla farklı dönemlerde başvurularda bulunduk. Bu başvurular üzerinden yabancı uyruklu mahpusları ilgilendiren bilgileri kamuoyuyla paylaştık. 102 103 104 Adalet Bakanlığı’ndan Bekir Bozdağ’ın, milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun soru önergesine verdiği 07.09.2017 tarihli cevabından alınmıştır. Veriler TBMM İnsan Hakları Komisyonu 14/11/2018 tarihli toplantısının birinci oturumunun tutanağından alınmıştır. https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/akilli-teknolojilerin-ceza-infaz-kurumlarina-entegrasyon-e-gorus-projesi22102020122426 82