2.2 CİSST Veri Toplama Yöntemleri
CİSST uzun bir süredir kendi izleme mekanizmalarını oluşturmuş durumdadır ve bu mekanizmalar üzerinden
karşılaştırılabilir veriler sunmayı amaçlamaktadır. Hapishanelerde izleme yapma imkânlarının sivil toplum
örgütlerine kapalı olması sebebiyle CİSST’in bilgi kaynaklarını mektuplaşma, danışma hattı başvuruları, aile ve
yakınlardan edinilen bilgiler ve avukat görüşleri oluşturur. Bu yöntemlere ek olarak bilgi edinme başvuruları, soru
önergeleri ve araştırma önergeleriyle hapishanelerin durumu takip edilir.
CİSST 2020 yılında yeni açılan hapishaneler de dahil olmak üzere 205 farklı hapishaneden 1528 mahpusa
ulaşmıştır. Avukat ziyaretleri ise, pandemi önlemleri kapsamında ancak 2020 yılının sonlarında yapılabilmiştir. Bu
ziyaretler dışında mahpusların yaşadığı sorunlar ve hak ihlali iddiaları yoğun olarak danışma hattı ve mektuplaşma
çalışmaları ile aktarılmıştır. Vaka takipleri de bu bilgiler üzerinden yapılmıştır.
Ayrıca CİSST güvenilir ve karşılaştırılabilir bilgiye erişebilmek adına hapishanelerle ilgili çalışmalar yapan
kurumların stratejik faaliyet raporlarından, istatistiklerinden yararlanmış, bilgi edinme başvuruları ve soru
önergeleri gibi yöntemleri de kaynak olarak kullanmıştır. CİSST’in her sene belirli başlıklar üzerinden yaptığı bilgi
edinme başvurularına 2020 yılında pandeminin hapishanelerde etkisini izlemeye yönelik sorular da eklenmiştir.
Tüm dünyada olduğu gibi pandemi CİSST’in çalışmalarını da doğrudan etkilemiştir. 2020 yılı tüm iş akışının
gözden geçirildiği, sürece online çalışma ile adapte olunmaya çalışıldığı, çalışma ve bilgiye erişilirken kullanılan
yöntemlerin tekrar tartışıldığı bir yıl olmuştur. Diğer tüm sivil toplum örgütleri gibi CİSST de çalışmalarını ofis
ortamından ev ortamına taşımış, online çalışma ile tüm işlerini organize etmiş, faaliyetlerini bu koşullara göre
şekillendirmiş ve yaşanabilecek aksaklıkların mahpuslarla kurduğu iletişimdeki etkisini asgari seviyede tutmaya
çalışmıştır.
Takip edilen mahpuslara pandeminin ilk aylarında doğrudan mahpus yakınları veya avukatlar üzerinden
ulaşamamak ve durumlarını bu aracılar üzerinden takip edememek doğrudan bilgiye erişebilme kaynaklarını
sınırlandırmıştır.
Salgının başladığı 2020 Mart ayında hapishanelerde alınan COVID-19 önlemleriyle birlikte mahpusların mektuplara
erişimleri belirli bir süreliğine kısıtlanmıştır. Mektup ve kargolar aracılığıyla hapishanelerde virüsün yayılmasından
endişesi edilmesi bu eşyaların belirli süreler boyunca depolarda bekletilmesine neden olmuştur. Bu süreçte
CİSST’in bilgi alabileceği en etkili yol, mahpuslarla telefonla iletişim kurmaya devam eden mahpus yakınları
ve sivil toplum örgütlerine ankesörlü telefonlar aracılığıyla ulaşabilen, açık hapishanelerde kalan mahpuslardır.
Mektuplarda yaşanan aksaklık nedeniyle, farklı gazetelere ilan vererek mahpus yakınlarına ulaşılmasına ve
danışma hattı üzerinden mahpusların başvurularının takip edilmesine öncelik verilmiştir. İletilen şikayetler
üzerinden idari başvurular hazırlanmış ve vaka takibi yapılmıştır.
03