yalnızca bir hastalığından kaynaklı ilgili bölümün doktoruna göründüğü, diğer hastalıkları için tedavi olamadan tekrar hapishaneye döndüğü ve hastaneye sevk edilmek için tüm süreçlerin yeniden ve en başından başlatıldığı aktarılmıştır. Bazı devlet hastanelerinin pandemi hastanesi olarak çalışma yürütmeye başlamaları sebebi ile mahpusların daha önceden tedavi için gittikleri hastanelere ve aşina oldukları doktorlara tekrar görünemedikleri, tedavi ve muayene süreçlerinde gerekli takibin sağlanamadığı, tedaviye başka hastanelerde farklı doktorlarla devam etmek zorunda kaldıkları belirtilmiştir. Bu durum kişiyi kısıtlı zaman diliminde sağlık sorunlarını en baştan anlatmaya mecbur bıraktığı gibi, tedavinin sürmesinde farklı aksaklıklara da sebebiyet vermiştir. Ağır hasta mahpusların hastalıklarının tedavisi ve takibi için hastanelere gitmeleri sağlansa da zaman zaman 71 mahpuslara hastanede yer yok denilerek hapishaneye geri gönderildiği durumlar yaşanmıştır. Yatarak tedavinin mümkün olmadığı hastanelerde ağır hasta mahpusların acil durumlarda bir hafta içerisinde birkaç defa hastaneye kaldırılması gerekmiştir. Mahpusun hastanede yattığı süre zarfında görevli personelin de hastanede bekletilmesi gerektiği için mahpusların tedaviye erişimleri engellenmiş, mahpusları personel tekrar hapishaneye geri götürmüş ve zaman zaman mahpuslar 24 saat içinde birden fazla kez acile kaldırılmışlardır. Yatarak tedavi edilmesi gerektiği belirlenen ağır hasta mahpusların kelepçeli muayene edilmeleri de mahpusların kelepçeli muayeneyi reddetmeleri sebebi ile tedavilerinin yarıda bırakılarak hapishaneye geri götürülmelerine neden olmuştur. CİSST’in Adalet Bakanlığı’nın yaptığı açıklamalardan, haber taramalarından ve ailelerden edindiği bilgilere göre 72 2020 yılında 49 mahpusun hayatını kaybettiği tespit edilmiştir. Bu mahpusların ölümlerinde COVID-19’un ya da hapishanelerdeki sağlık politikalarından kaynaklanan ihmallerin etkisinin olup olmadığı tespit edilememektedir. CİSST’in sürecini takip ettiği, hapishanede ölen Sabri Kaya ve Ali Boçnak isimli ağır hasta mahpusların birçok defa infaz erteleme başvurusu yaptıkları ve ret cevabı aldıkları, hapishanede kalamaz raporu verilmesine rağmen 73 hapishanede tutulmaya devam ettikleri görülmüştür. Salgın sürecinde ağır ve kronik hastalıkları olan mahpusların tahliye edilmesi zorunludur. Buna karşın 2020 yılı içerisinde ağır hasta mahpusların infaz ertelemesini kolaylaştırıcı hiçbir yapısal önlem alınmamıştır. COVID-19 salgınının da gösterdiği üzere hapishanelerde sağlık hizmetlerinin yeri ve önemi tartışılmazdır. Sağlık Odaları ve sivil toplum örgütlerinin de talepleri dikkate alınarak revirlerde görev yapan aile hekimlerinin gün sayısının artırılması, diş üniteleri için gerekli aletlerin alınarak mahpusların diş tedavilerine devam edebilmesi ve tüm sağlık ünitelerinin salgınla birlikte güçlendirilmesi sağlanmalıdır. 71 Bu süreçte sağlık durumlarını takip ettiğimiz birkaç mahpusla ilgili yapılan basın açıklamaları için bkz. https://cisst.org.tr/basin_duyurulari/agir-hasta-mahpus-abdullah-turanin-tedaviye-erisimi-icin-derhal-infazinin-ertelenmesi-gerekmektedir/ ve https://cisst.org.tr/ basin_duyurulari/yasli-ve-agir-hasta-mahpus-mehmet-emin-ozkanin-tedavisi-disarida-gerceklesmelidir/ Erişim Tarihi: 27.06.2021 72 Hapishanelerden Ölen Mahpuslar Listesi bkz: https://hapistesaglik.wordpress.com/hapiste-olen-mahpus-listesi/ Erişim Tarihi: 27.06.2021 73 “Ağır Hasta Mahpuslar İçin Koronavirüs Salgınına Karşı Yapılması Gerekenler” başlıklı basın metni için bkz: https://cisst.org.tr/basin_ duyurulari/hasta-mahpuslar-icin-korona-virus-salginina-karsi-yapilmasi-gerekenler/ Erişim Tarihi: 27.06.2021 45