3.1 Kapasite Artışı ve Kalabalıklaşma Yayınlarımızda ve raporlarımızda sıklıkla üzerinde durduğumuz konulardan biri Türkiye hapishanelerinde uzun zamandır var olan aşırı kalabalıklaşma sorunu ve bu sorunun çözümü olarak devreye sokulan artırılmış kapasitedir.8 Mahpus nüfusu artarken hapishane sayıları azalmıştır. Bu düşüşün sebebi hapishane politikalarındaki yapısal dönüşüm, küçük kapasiteli hapishanelerin yerini yeni büyük yerleşkelere ve kampüs tipi hapishanelere bırakmasıdır. Hapishanelerdeki kalabalıklaşma sorununun salgın gibi olağan dışı dönemlerde ortaya çıkaracağı etkiler düşünüldüğünde acil ve hızlı önlemlerin alınması hayati hale gelmiştir. 11 Aralık 2019 tarihinde gerçekleşen Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçe toplantısında 2002 yılından 2019 yılına kadar Avrupa Birliği normlarına uygun 191 ceza infaz kurumu yapıldığı, yapısal olarak ihtiyacı karşılamayan 347 kurumun kapatıldığı, 2019 yılının sonunda 28 ve 2020 yılının sonuna kadar 61 ceza infaz kurumunun yapımının tamamlanacağı aktarılmıştır.9 Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü 25 Eylül 2020 tarihinde yaptığı genel bilgilendirmede “37 ceza infaz kurumuna ek bina ve ek açık yapılmak suretiyle 11.892 kişilik kapasite olmak üzere toplam 178.317 kapasiteli yeni ceza infaz kurumu ve ek bina ve ek açık yapımları tamamlanarak hizmete açılmıştır” demiştir.10 Yapılan açıklamalardan artırılmış kapasite sorununun yalnızca yeni hapishanelerin inşa edilerek çözüldüğü ve hapsetmenin dışında farklı öneriler sunulmadığı görülmektedir. 11 TÜİK 2 Kasım 2020 tarihinde Ceza İnfaz Kurumu 2019 yılı istatistiklerini yayınladı. Bu istatistiklere göre ceza infaz kurumlarında 31 Aralık 2019 tarihlerindeki kişi sayısı 2018 yılına göre %10.1 artarak 291.546 olmuştur. Bu nüfusun %84,1’ini hükümlü, %15,9’unu tutuklu mahpuslar oluşturmuştur. Bu istatistiklere göre mahpusların %96,1’i erkek, %3,9’u kadındır. İstatistiklerde mahpusların kaç yaşında hangi suçlardan hapishaneye girdiği, işledikleri suçlarla beraber eğitim durumları, medeni durumları gibi karşılaştırmalı veriler de sunulmuştur. TÜİK’in verilerinde yıllar içerisinde değişen ceza infaz kurumu sayısı, yatak sayısı, personel sayısı, mahpus nüfusu, personel başına düşen ceza infaz kurumu nüfusu da açıklanmıştır. 8 Bu kavram farklı tip hapishanelerin inşaat aşamasında belirlenen standartlarının ve kapasitelerinin süreç içerisinde ek bina, koğuş, yatak sayısının artırılarak dönüştürülmesine işaret eder. 9 https://www.tbmm.gov.tr/tutanak/donem27/yil3/ham/b03001h.htm Erişim Tarihi: 17.08.2021 10 https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cik-genel-bilgi 11 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ceza-Infaz-Kurumu-Istatistikleri-2019-33625 05