40
EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI
GRAFİK 8: TÜRKİYE’DE 15-17 YAŞ GRUBUNDA ÇOCUK İSTİHDAM ORANI
30
%
24,3
25
25,7
21,7
20
17,4
18,2
15,7
15
10
10,2
10,2
9,4
2017
2018
2019
5
0
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
Kız
2012
Oğlan
2013
2014
2015
2016
Toplam
Kaynak: TÜİK, 31 Mart 2020.
2017 yılında yayımlanan Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı 2017-2023 setine86
göre, alana ilişkin güncel veri eksikliğinin giderilmesi için TÜİK tarafından en son 2012
yılında sonuçları paylaşılan Çocuk İşgücü Anketi’nin tekrarlanması planlanıyordu. Mart
2020’de TÜİK tarafından paylaşılan Çocuk İşgücü Anketi sonuçları,87 5-17 yaş aralığında
çalışan çocuk sayısının 720.000 olduğunu; çalışan çocuk sayısının 5-11 yaş aralığında
32.000, 12-14 yaş aralığında 114.000 olduğunu ve 15-17 yaş aralığında ise 574.000
olduğunu gösteriyor. 15-17 yaş aralığında istihdam oranı 2018 yılında %18,2 iken, TÜİK
verilerine göre bu oranın %2,5 azaldığı ve %15,7’ye gerilediği görülüyor. 15-17 yaş
aralığında çalışan çocukların cinsiyete göre dağılımına bakıldığında 2018 yılında oğlan
çocukların oranı %25,7 iken, 2019 yılında bu oranın %21,7’ye; kız çocukların oranının
ise %10,2’den %9,4’e gerilediği görülüyor. Çalıştırılan oğlan çocukların oranının kız
çocukların oranına göre yüksekliği geçerliliğini korumaya devam ediyor.
Çocuk İşgücü Anketi sonuçlarında yer alan, çalışan çocukların eğitimine
ilişkin verilere bakıldığında çocukların %34,3’ünün okula devam etmediği
dikkat çekiyor.
Çocukların çalışma nedenlerine ilişkin bulgular arasında hanehalkının ekonomik
faaliyetlerine yardımcı olmak ilk sırayı (%35,9) alıyor. Bu veriyi %34,4’le iş öğrenmek ve
meslek sahibi olmak izliyor. Hanehalkı gelirine katkıda bulunmak için çalışan çocukların
oranı %23,2 ve son olarak kendi ihtiyaçlarını karşılamak için çalışan çocukların oranı ise
%6,4. Çalışan çocukların sektöre göre dağılımına bakıldığında çocukların %45,5’inin
hizmet sektöründe, %30,8’inin tarımda, %23,7’sinin sanayide çalıştığı görülüyor. Sektöre
göre dağılımın yaş kırılımına bakıldığında ise, 5-14 yaş aralığındaki çocukların
%64,1’inin tarım sektöründe, 15-17 yaş aralığındaki çocukların %51’inin hizmet
86 ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü, 2017.
87
TÜİK, 31 Mart 2020.