38
EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI
yılında hayata geçirildi.80 Ekim 2020’de 2020-21 Eğitim ve Öğretim Yılı Uyum Sınıfları
Plan Hazırlama Çalıştayı düzenlendi. Çalıştayda ilkokul üçüncü sınıf matematik, hayat
bilgisi ve fen bilimleri derslerinin öğretim programları incelenerek, uyum sınıflarının
haftalık planlarına uyarlandı ve kazanımlar oluşturularak çerçeve planlar hazırlandı.
Ayrıca belirlenen kazanımlara ulaşılması amacıyla ders planları tasarlandı.81
Türkiye’de geçici koruma altındaki öğrencilerin eğitime erişim ve katılımda karşılaştığı
zorluklar konusunda sivil toplumda yürütülen çalışmalar sürüyor. Toplum Gönüllüleri
Vakfı (TOG) ve Sağlıkta Genç Yaklaşımlar Derneği (Y-Peer Türkiye) işbirliğinde yürütülen
Genç Mültecileri Destekleme Programı kapsamında hazırlanan ve Haziran 2020’de
yayımlanan araştırma raporuna82 göre, araştırma süresince görüşülen mülteci gençlerin
yarısından fazlası eğitime dahil olamadığını belirtiyor. Raporda mülteci gençlerin eğitime
erişiminin önündeki engeller arasında yoksulluk, çalışmak zorunda bırakılma ve
Türkçe’yi etkin kullanamama sayılıyor. Sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen
çalışmalarda vurgulanan diğer sorunlar arasında öğrencilerin etkin iletişim kurabilmeleri
için anadillerini konuşabildikleri ve kendilerini ifade edebildikleri öğretmenlerin
eksikliği, ayrımcı tutum ve davranışlar nedeniyle akranlarıyla temas ve işbirliğinin
güçlüğü ve okula aidiyet geliştirememeleri yer alıyor. Sosyal kabulün olduğu, işbirlikçi
eğitim ortamları ve kapsayıcı eğitim içerikleri ile uygulamaları öncelikli ihtiyaçlar
arasında sayılıyor. Öğrencilerin kendilerini ait ve güvende hissetmesi sağlanmadığı
takdirde akademik gelişimlerinin desteklenmesi güçleşiyor. Tüm bu ihtiyaçların
giderilememesi durumunda öğrenciler eğitimi terk etmek durumunda kalabiliyor.
Pandemi nedeniyle uzaktan eğitim sürecinin başlaması, özel önlem
gerektiren diğer toplumsal gruplar gibi geçici koruma altındaki Suriyeli
öğrencilerin de eğitime erişimlerini ve eğitimlerini sürdürmelerini zorlaştırdı.
Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği’nin (SGDD-ASAM) Mayıs 2020’de
yayımladığı COVID-19 Salgınının Türkiye’de Mülteciler Üzerindeki Etkilerinin Sektörel Analizi
başlıklı rapora83 göre, mültecilerle yürütülen çalışmaya katılan öğrencilerin neredeyse
yarısı (%48) uzaktan eğitimden faydalanamadığını belirtiyor. Small Projects Istanbul,
Sulukule Gönüllüleri Derneği, Tarlabaşı Toplum Merkezi, Başak Kültür ve Sanat Vakfı
işbirliğinde yürütülen ve Mayıs 2020’de ön raporları84 yayımlanan COVID-19 Sürecinde
İstanbul’un Farklı Yerleşimlerinde Çocukların Haklarına Erişimi Araştırması’nın Mülteci
Çocuklardan Deneyimler başlıklı raporunda, EBA üzerinden yürütülen eğitim
çalışmalarına erişimde çeşitli engellerle karşılaşıldığını ortaya koyuyor. Sunulan
içeriklerin ve EBA uygulamalarının Türkçe olmasının, Türkçe bilmeyen Suriyeli
ebeveynlerin ve dolayısıyla öğrencilerin erişimini zorlaştırdığı belirtiliyor. Bunun yanı sıra
öğrencilerin internet bağlantısının bulunmaması ve bilgisayar, tablet gibi dijital araçların
yetersizliği de uzaktan eğitim sürecinde karşılaşılan zorluklar arasında sıralanıyor.
Bu başlık altında paylaşılan bulgular, geçici koruma altındaki çocuk ve gençlerin eğitime
erişiminin ve eğitimini sürdürmesinin önündeki engellerin tespit edilmesinin, bu
engellerin ortadan kaldırılması ve bireylerin etkin katılımının desteklenmesine yönelik
80 MEB HBÖGM, 2019.
81
PIKTES, 22 Ekim 2020.
82 Özerim vd., 2020.
83 SGDD-ASAM, 2020.
84 Başak Kültür ve Sanat Vakfı vd., 2020.