ÖĞRENCILER VE EĞITIME ERIŞIM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2020
D E VA M SIZ L IK , SINIF
T E K R A R I V E EĞI T IM D E N
E R K E N AY R IL M A
DEVAMSIZLIK
Özellikle ortaöğretimde önemli bir sorun olmaya devam eden devamsızlığın azaltılması
hedefinin üst politika belgelerinde öncelik verilen hedefler arasında yer aldığı görülüyor.
On Birinci Kalkınma Planı’nda eğitime yönelik politika ve tedbirler arasında “Tüm eğitim
kademelerinde okullaşma ve tamamlama oranları artırılacak, devamsızlık oranları
azaltılacaktır.” hedefi yer alıyor.47 MEB 2019-2023 Stratejik Planı’nda ise devamsızlık
oranının azaltılmasına yönelik iki strateji yer alıyor. Hedef 3 kapsamında “İlkokul ve
ortaokullarda okullaşma oranları artırılacak, devamsızlık oranları azaltılacaktır.” ve
Hedef 4 kapsamında “Kız çocukları ile özel politika gerektiren gruplar başta olmak üzere
tüm öğrencilerin ortaöğretime katılımlarının artırılmasına, devamsızlık ve sınıf
tekrarlarının azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır.” strateji sorumlulukları
bulunuyor.
Devamsızlığın azaltılmasına yönelik hedeflerle ilgili performans göstergeleri, 20 gün
üzeri devamsızlık yapan öğrenci oranının ilkokul için başlangıç değeri olan %6,2’den
2023 yılında %4,0’a, ortaokulda %13,0’dan %5,0’a, örgün ortaöğretimde %34,4’ten %20
,0’a düşürülmesinin amaçlandığını gösteriyor. Plana göre 20 gün ve üzeri devamsız
öğrenci oranı altı aylık süreçlerde izlenecek ve raporlanacak. Stratejide ortaöğretimde
devamsızlık ve sınıf tekrarlarına neden olan etkenlerin tespit edilmesi ihtiyacı da
belirtiliyor.48 Devamsızlığın takibinde daha fazla ayrıştırılmış veri bulunması daha derin
analizler yapmaya olanak tanıyabilir. MEB’in tıpkı ikili eğitim ve sınıf mevcudu
konularında olduğu gibi, devamsızlık alanında da göstergelerini iyileştirerek kamuoyuyla
paylaşması beklenebilir. Bu çerçevede 20 gün ve üzeri devamsız öğrenci sayılarının
yanında 30 gün ve üzeri ile 40 gün ve üzeri devamsız öğrenci sayıları devamsızlığın
boyutunu daha iyi yansıtacak göstergeler olarak düşünülebilir. Özellikle mevsimlik tarım
işçiliğinden kaynaklanan devamsızlıkları izleme için de bu göstergelere gerek duyuluyor.
Öte yandan sahada yapılan çalışmalar, öğretmenlerin aileleriyle birlikte mevsimlik
tarıma giden çocukların sınıf tekrarı yapmaması, bir üst sınıfa devam edebilmesi için
devamsızlıklarını sisteme işlemediklerini gösteriyor. Bu sorun Roman çocuklar ve
kırsalda yaşayan çocuklar için de geçerli olabiliyor.49 Bu da durumun net olarak
anlaşılmasını önleyebiliyor. MEB 2019 İdare Faaliyet Raporu’nda 2017-18 eğitim-öğretim
yılında okul devamsızlığının en yüksek olduğu illere saha ziyaretleri yapıldığı ve farklı
paydaşlardan devamsızlığın nedenlerine yönelik veri toplandığı bilgisi paylaşılıyor.
47
TCCB SBB, 2019.
48 MEB SGB, 2019.
49 Aktaş Salman, 5 Aralık 2018.
27