18
EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI
COVID-19 SALGINI ÖNCESINDE VE SÜRECINDE OKULÖNCESI EĞITIME
ERIŞIME YÖNELIK ÇALIŞMALAR
MEB, pandemi öncesi dönemde erken çocukluk eğitimine erişimi artırmak ve eğitimin
niteliğini güçlendirmek amacıyla çeşitli çalışmalar başlatmıştı. Okul Öncesi Eğitim ve
İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde de Temmuz 2019’da yapılan değişiklikle
okulöncesi eğitime erişimi olmayan çocuklar için alternatif modellere yer verildi. Bazıları
yıllardır uygulanan bazıları yeni geliştirilen bu modeller, “çağ nüfusunun az olması veya
fiziki koşulların elverişsiz olması sebebiyle şube açılamayan yerleşim yerlerinde
çocukların okulöncesi eğitime erişimi için yaz okulları, gezici sınıflar, gezici öğretmen
sınıfı, taşıma merkezi ana sınıfı modeli ve benzeri esnek saat ve zamanlı eğitime erişim
modelleri” olarak paylaşıldı.29 Gezici sınıf modeli 2009’dan bu yana uygulanıyor. Yaz
okulları uygulaması, okulöncesi çağındaki çocuk sayısının yüksek olduğu ancak
öğretmen sayısının yetersiz olduğu yerleşkelerde, yaz döneminde uygulanıyor. “Gezici
öğretmen sınıfı” modelinin pilot uygulamalarının 2017-18 eğitim-öğretim yılından,
“taşıma merkezi ana sınıfı” modelinin pilot uygulamalarının 2018-19 eğitim-öğretim
yılından itibaren yapıldığı belirtildi.30 “Benim Oyun Sandığım” adlı eğitim seti ve eğitim
takvimi hazırlanarak 26 pilot ilde dağıtıldı.31 Bu önemli çalışmaların izlemesi ve
değerlendirilmesi için alternatif modellere yönelik etkililik araştırmasına, modellerin
yaygınlaştırma stratejisine ve bu modellerde kullanılan öğretim programları hakkında
daha fazla bilgiye ihtiyaç duyuluyor.
Okulöncesi döneme yönelik çalışmalar COVID-19 salgını sürecinde, ilgili
yaş grubunun gelişim özellikleri ve ihtiyaçlarının farklılık göstermesi,
materyal olmaması, hanelerdeki koşullar vb. nedenlerin de etkisiyle
belirli bir süre sonunda başlatılabildi.
Salgın döneminde ev ortamında ailelerin ve çocukların yapabileceği etkinliklerin az
olması erken çocukluk eğitimi alanını önemli ölçüde etkiledi. Tüm paydaşlar için oldukça
zor olan bu süreçte, 1 Haziran 2020’ye kadar olan sürede öğretmenler ve okullar
hanelerin imkânları ölçüsünde velilerin desteğini alarak öğrencileriyle etkileşime
girmeye çalıştılar. MEB, öğretmen ve velilere materyal ve psikososyal destek sağlayarak
onları güçlendirmeyi amaçladı. Velilerin ve öğretmenlerin kullanabilmesi amacıyla
“Erken Çocukluk Eğitim Takvimi” ve “Oyun Alfabesi” yayımladı.32 Öğretmenler EBA
platformunu kullanarak öğrencilerine erişmeye çalıştılar. TEGM, etkinlik havuzu
ihtiyacının karşılanması, çocukların ilgi ve ihtiyaçlarını karşılamayan, yanlış uygulama
örneklerinin yer aldığı hazır planların yaygınlaşmış olması benzeri gerekçeleri dikkate
alarak “MEB Öğretmenler için Etkinlik Kitabı” hazırladı ve https://okuloncesi.eba.gov.tr
adresinde paylaşıma açtı.33 Öğretmenlerin EBA kullanımı konusunda hazırbulunuşlukları
olsa da velilerin bilgisinin olmadığı durumda EBA platformu etkili kullanılamadı. Bir
süredir yapılması planlanan ve okulöncesi uzmanları tarafından önerilen EBA Anaokulu
ise 12 Ekim 2020’den itibaren hafta içi sabah 08.00’de ve tekrarı 19.30’da olmak üzere
29 ERG, 2019.
30 Anadolu Ajansı, 12 Temmuz 2019.
31
MEB, 7 Ekim 2019.
32
MEB TEGM, 16 Ekim 2020.
33
MEB TEGM, t.y.