DEPREM VE ÇOCUK MAHPUSLAR ÖN ARAŞTIRMA RAPORU 2. Bölüm: Deprem özelinde adli sistemdeki çocuklar ve çocuk mahpuslar için ne yapılmalı? Raporun giriş bölümünde, deprem sırası ve sonrasında çocuk mahpusların karşılaşabileceği olası hak ihlalleri ve ihtiyaçları vurgulanmıştı. Raporun birinci bölümünde özellikle deprem bölgesinden katılımcıların paylaştıkları sorunlar ve ihtiyaçlar somutlaşırken, ikinci bölümde çocuk mahpusların ve adli sisteme girme riski altında bulunan çocukların haklarına erişimini sağlamak için ne yapılmalı sorusuna cevap arandı. Grup çalışması yaparak fikir üretmeleri için 4 gruba ayırılan 21 avukat katılımcı, çevrimiçi oluşturulan odalarda, 30 dakika boyunca tartışarak yapılması gereken toplam 19 farklı eylem önerisinde bulundular. Bu önerileri, bilgi edinme ve tespit, farkındalık artışı ve kapasite geliştirme, barolar arası koordinasyon, çocuk adaletinde kamu ve sivil toplum paydaşları arası iş birliği ve kamu kurumlarına öneriler başlıkları altında kategorilendirdik: Bilgi Edinme ve Tespit Katılımcı avukatların dile getirdiği önerilerin yarısından fazlasının, sayılan diğer başlıkların yanında bilgi edinmeye ilişkin ihtiyacı içerdiğini vurgulamak isteriz. Nitekim adalet sistemi içindeki çocuklarla ilgili nicelik ve niteliksel bilgi eksikliği, çocukların haklarına erişimine katkı sunulabilmesinin önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor. - - Adli sisteme girmiş çocuklar (herhangi bir nedenden ötürü güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuk, çocuk mahpus, mahpus anneleri ile kalan çocuk) hakkında ayrıştırılmış (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, ikameti, uyruğu, tutukluluk süreleri vb.) verilerin d��zenli aralıklarla paylaşılması için bilgi edinme başvurularında bulunulmalı ve bu veriler izlenmeli, Depremin etkilediği bölgelerde kapalı kurumlarda kalıp da depremden doğrudan etkilenen çocuklar tespit edilmeli, Depremin etkilediği bölgelerde yakınları olan çocuk mahpuslar tespit edilmeli, Kapalı kurumlarda kalan çocukların doğrudan veya dolaylı olarak depremden etkilenmiş olduğu göz önünde bulundurularak çocukların ihtiyaçları saptanmalı, gerekli psiko-sosyal destek ile koruyucu destekleyici tedbirlere erişimleri sağlanmalı. Barolar Arası Koordinasyon - Deprem bölgesindeki barolar ile deprem sonrası nakillerinin sağlandığı illerdeki barolar ortak bir çalışma içerisinde olmalı. Bu ortak çalışmalar yoluyla, yaşanan hak ihlalleri gibi bilgilere ulaşılabilir, bu bilgiler istatistiki veriye dönüştürülebilir. Depremden etkilenen illerdeki barolar ile diğer illerdeki baroların ortak çalışma yürütmeleri, deprem bölgesindeki avukatlarla dayanışmaya katkı sunabilir. Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, 2023 15