CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU Politika Önerisi: Yabancı uyruklu mahpuslara yapılan ayrımcılık ve dışlamanın önüne geçebilmek için mahpuslarla çalışan infaz koruma memurlarına, psikososyal servise ve diğer çalışanlara insan hakları perspektifli eğitimler verilmelidir. Görüşler Yabancı uyruklu mahpusların aileleriyle telefon görüşü yapabilmesi için vatandaşı oldukları devletin resmi temsilcilikleri aracılığıyla akrabalık ilişkisini kanıtlayan belgeler sunması gerekir. Bu belgeyi sunamayan mahpuslar telefon görüşü yapamaz. Bazı devletlerin Türkiye’de resmi temsilcisi bulunmazken, bazı resmi temsilcilikler de çeşitli sebeplerden ötürü çalışmamaktadır. Bu yıl da bu sebepten telefon görüşünden yararlanamayan mahpuslar olmuştur. Türkiye hapishanelerinde en çok Suriye ve Afganistan vatandaşı yabancı uyruklu mahpus vardır. Ancak mahpuslar, Suriye’nin Konsolosluk ve Büyükelçiliğine yıllardır, Afganistan’ınkine ise 2021’den itibaren ulaşamamakta veya güvenlik sebebiyle ulaşmayı tercih etmemekte, bu sebeple aileleriyle de görüşememektedirler. Konsolosluk ve Büyükelçiliklerden istenen belgeler sebebiyle ailesiyle görüşemeyen başka devlet vatandaşı mahpuslar da bulunmaktadır. Politika Önerisi: Can güvenliği ve hukuki güvenlik gerekçesiyle vatandaşı olduğu ülkenin konsolosluk/büyükelçiliklerine ulaşmak istemeyen yabancı mahpusların görüş haklarını kullanabilmeleri için mahpusların can güvenliği ve hukuki güvenlikleri de gözetilerek alternatif bir sistem kurulmalıdır. 2020 yılında Türkiye hapishanelerinde görüntülü görüşmeye olanak sağlayan KİOSK projesi başlatılmıştı.137 Yaptığımız bilgi edinme başvurusuna verilen cevaba göre138 Bakanlık tarafından KİOSK olarak adlandırılan projenin ismi Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi (ACEP) olarak değiştirilmiş ve projenin 2022 yılı sonuna doğru tamamlanacağı belirtilmiştir. Sistemin kurulduğu hapishanelerde görüşme hakkının haftalık maksimum 60 dakika olacağı ve görüntülü görüşme ücretinin yurtiçi yurtdışı fark etmeksizin dakikasının 0,55 kuruş olacağı ifade edilmiştir. Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi (ACEP) kapsamında hapishanelere kurulan cihazlar aracılığıyla mahpusların sesli ve görüntülü görüşme, sayım, dilekçe, kantin sipariş ve online ödeme, kütüphane kitap talebi, e-mektup, e-doktor ve Bakanlık iletişim uygulamalarına ulaşabilecekleri açıklandı. Cihazın hangi dillerde ulaşılabilir olacağına dair bir bilgi olmaması, sistemin yabancı mahpuslar için ulaşılabilirliğini belirsiz kılmıştır. 2021 yılı boyunca, yabancıların yoğun olarak yaşadığı hapishanelerde dahi mahpuslara yabancılara uygun hapishanelerde kalmadıkları için bu haktan yararlanamayacaklarına dair bilgi verildiğine ilişkin başvurular tarafımıza iletilmiştir. 137 138 https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/akilli-teknolojilerin-ceza-infaz-kurumlarina-entegrasyon-e-gorus-projesi22102020122426 Erişim Tarihi: 28.02.2022 CİSST tarafından Cimer üzerinden 24.02.2022 tarihinde Adalet Bakanlığına yapılan bilgi edinmeye verilen 30.03.2022 tarihli cevaptan alınmıştır. 87