CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU Bu engelleri aşabilmek için herkesin uyuduğu gece saatlerinde ders çalışmayı tercih eden mahpusların günlük yaşam düzenleri bozulmaktadır. Öğrenme sürecinde dinleme, okuma, konuşma ve pratik uygulama yapabilme becerilerini geliştirme, geri bildirim imkânları bulunmayan mahpusların tek öğrenme yöntemi bu yıl da önceki yıllarda olduğu gibi ders materyallerini okumak olmuştur. Bu durum öğrenme süreçlerini daha da zorlaştırmıştır. Politika Önerisi: Hapishanelerde mahpusların ders çalışabileceği havadar, yeterli aydınlatmaya sahip, uygun ve bağımsız bölümler yaratılmalı, mahpusların belli aralıklarla kütüphanelere girme ve kaynakları doğrudan inceleme imkânları oluşturulmalıdır. Politika Önerisi: Üniversiteler ile hapishaneler arasında işbirliği yapılarak hapishanelerde daha aktif bir öğrenim süreci geliştirilmeli, mahpusların belli aralıklarla ders çalışırken anlayamadıkları noktaları sorabilecekleri koşullar yaratılmalıdır. Üniversite Sınavları, Tercih ve Kayıt Süreçleri126 Mahpusların üniversite tercih ve kayıt süreçleri ile çoğunlukla yakınları ilgilenmekte, bir yakınları bulunmaması halinde bu işlemler, hapishane eğitim birimince yetkilendirilen personel aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Üniversitelerin kabul etmesi halinde mahpusların kapalı ya da açık hapishanede kalıyor olması, örgün eğitime kayıtta bir fark yaratmaz. Ancak hangi üniversitenin mahpusların örgün eğitime katılmasını kabul ettiğine dair kamusal bir bilgi bulunmaması 2021 yılında da devam eden bir sorundur. Mahpus yakınlarının bu bilgiye erişebilmek için tercih edilmek istenen üniversiteler ile tek tek görüşmesi gerekir. Bu belirsizlik pek çok mahpusun bir hak ihlali yaşamamak adına yaygın eğitimi tercih etmesi ile sonuçlanmaktadır. İki yıllık önlisans programlarından dört yıllık lisans programlarına devam etmek için girilmesi gereken Dikey Geçiş Sınavının tercih süreçlerinde mahpusların, hangi üniversiteyi tercih etmeleri halinde almış oldukları önlisans derslerini saydırabilecekleri konusunda bilgiye erişimleri yoktur. Bu bilgiye erişebilmeleri için yakınlarının ilgili üniversiteleri arayarak tek tek bilgi alması gerekir. Bölüm ve üniversiteler arası geçiş imkânı tanıyan Yatay Geçiş başvuruları için ise her üniversitenin kendi özgün koşulları bulunur. Bu başvuru koşullarından birini oluşturan transkript başarı puanları, öğrenim hakkına erişimde dezavantajlı bir grup olan mahpuslar ile dış dünyadaki öğrenciler arasında eşitsizlik yaratmaktadır. Politika Önerisi: Adalet Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurumu arasında görüşmeler sağlanarak kapalı ve açık hapishanelerde bulunan öğrenci mahpusların örgün eğitime devam etmelerini kabul eden üniversitelerin listesi açıklanmalı ve bu liste tercih dönemlerinde mahpuslarla paylaşılmalıdır. Bu başlığa ilişkin detaylı bilgi için bakınız: Türkiye’de Öğrenci Mahpus Olmak, Özge Akyüz https://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2022/02/ogrenci_mahpus_olmak_2021_internet-.pdf 126 78