CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU
hükümlü ve tutukluların sayısı 164 olarak belirtilmiştir.100 Bu verinin Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE)
tarafından verildiği belirtilse de, bu sayının nasıl ve hangi yöntemle elde edildiğine dair ikna edici hiçbir somut unsur
bulunmamaktadır.
Hem CTE’nin hem de Türkiye İstatistik Kurumu Adalet İstatistikleri ikili cinsiyetlendirilmiş
olarak sunulmaktadır ve bu verilerde LGBTİ+’lara dair veriler bulunmamaktadır.101
Bu rapordaki veriler dışında LGBTİ+ mahpuslara yönelik en güncel veri 2018 yılında TBMM İnsan Hakları Komisyonu
toplantısında CTE Genel Müdürü Şaban Yılmaz’ın kurumlarında kalan 200’e yakın LGBTİ+ mahpus olduğu
açıklamasıdır.102 LGBTİ+ mahpuslara yönelik bilgilere erişme adına çeşitli milletvekillerinin LGBTİ+ mahpusların tekil
ve genel koşullarına yönelik verdikleri soru önergeleri de cevapsız bırakılmış,103 bunlara ek CİSST olarak 2021 yılında
da LGBTİ+ mahpusların istatistiki bilgilerine, hangi tip hapishanelerde kaldıklarına, cinsiyet uyum süreçlerine yönelik
yapmış olduğumuz bilgi edinme başvuruları yanıtsız kalmıştır.
6.3.3. Öne Çıkan Başlıklar
LGBTİ+ mahpusların durumuna ilişkin 2021 yılında öne çıkan başlıklar; fiili tecrit, dış dünya ile ilişkiler, ekonomik
zorluklar, sağlık hizmetlerine erişim, translara özgü sağlık hizmetlerine erişim, HIV’le yaşayan LGBTİ+ mahpuslar,
sosyal koşullar, sevkler ve şiddet olayları olmuştur.
Tecrit
LGBTİ+ mahpuslar fiili tecride maruz bırakılmaktadırlar. Genel popülasyondan ayrı tutulan LGBTİ+ mahpusların özel
odalarda ya da koğuşlarda tutuldukları belirtilmektedir. Bu odalarda kalan LGBTİ+ mahpuslar, personel yetersizliği
gibi sebepler gerekçe gösterilerek diğer mahpusların yararlanabildiği sosyal ve fiziksel aktivitelerden faydalanamaz.
Dolayısıyla LGBTİ+ mahpuslar hapishane içinde asosyalliğe ve yalnızlığa mahkûm edilir. Bazı hapishanelerde trans
kadın/trans feminen mahpuslara ya da eşcinsel/biseksüel erkek mahpuslara yeterli sayı ve koşullar oluştuğunda
koğuş tayin edilebilmektedir. Trans kadın/trans feminen mahpusların resmi uyum süreçlerini tamamladıkları
koşullarda kimliklerine uygun hapishanelere yerleştirildiği, buralarda genel popülasyona dahil olabildikleri
belirtilmiştir. Ancak 2021 yılı boyunca iletişimde olduğumuz trans maskülen/ trans erkek mahpusların ister kadın
ister erkek hapishanelerinde tutulsunlar, her koşulda fiili tecride maruz bırakıldıklarına dair beyanlar aktarılmıştır. Bu
mahpuslar aynı zamanda hapishane idare ve personeli tarafından da cinsiyet kimlikleri dolayısıyla şiddete maruz
kaldıklarını belirtmişlerdir.
Politika Önerisi:
LGBTİ+ mahpuslar hapishanelere yerleştirilirken dikkate alınması gereken temel kriterlerden biri olan “güvenlik”,
tecrit gibi bir sonuca yol açmamalıdır.
Ceza İnfaz Kurumlarında cinsel yönelimi farklı olduğu bir raporla tespit edilen hükümlü ve tutuklulara ilişkin istatistiki bir bilgi bulunmamakla birlikte, ceza infaz
kurumları tarafından yapılan bildirimler sonucunda 2020 yılı itibarıyla 164 kişinin bulunduğu anlaşılmaktadır. (DH-DD(2021)1060: Communication from Turkey.)
101
https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/istatistik/istatistik-1.pdf. Erişim Tarihi: 31.10.2021
https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Adalet-ve-Secim-110. Erişim Tarihi: 14.12.2021
102
https://t24.com.tr/haber/cezaevlerinde-3-bin-cocuk-var-tutuklu-ogrenci-sayisi-ise-bin-848i-buldu,747719. Erişim Tarihi: 20.06.2022
103
https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/YaziliSoruOnergesi/297195. Erişim Tarihi: 01.07.2021.
https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/YaziliSoruOnergesi/293472. Erişim Tarihi: 19.04.2021
100
57
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle