Madde Kullanımı:
Suça sürüklenmiş çocuğun bizatihi olarak kendisinin kullandığı madde suça
sürüklenmesinde etkili olabileceği gibi aileden ya da yakın çevresinden birisinin de
kullandığı madde, çocuğun suçlu davranışlar sergilemesine yol açabilir. Buradaki
madde kullanımıyla alkol, afyon, eroin, esrar, morfin gibi çeşitli uyuşturucu ve
uyarıcı maddeler ifade edilmektedir.
Uyuşturucu madde kullanan gençlerin aile yapıları incelendiğinde büyük
çoğunluğunun ailesinde uyuşturucu madde ya da alkol kullanan kişiler olduğu
görülmektedir (Dönmezer, 1994; Cottle, Ria ve Kirk, 2001; Bal, 2004; Zimmerman,
2006; Akbaba, 2011, Siegel ve Welsh, 430). Genel bir kural olarak uyuşturucu
kullanımı, suçluluğun bir nedeni değil, bir türlü suçlu davranış gibi de
görülebilmektedir. Gençlerin çoğu uyuşturucuya başlamadan önce suç işlemektedir
ve bu nedenle uyuşturucu davranışının her zaman suça neden olduğu sonucuna da
varılamamaktadır (Siegel ve Welsh, 2017, s. 437). Fakat ailede ya da yakın çevrede
uyuşturucu madde kullanan birinin olması, çocuğun bu maddeyi temin etmesini
kolaylaştırmakta ve bu maddeyle tanışıklığını hızlandırmaktadır. Ayrıca bağımlılık
yapan maddelerden en az biri, cezaevine girmeden önce hükümlüler tarafından
kullanılmıştır (UNODC, 2007, s. 10). Bu çocukların çoğu alkol ve birden çok
bağımlılık yaratan madde kullanmaktadır (Kara, 2018, s. 48). Fakat Kütahya şehri
üzerinden çocuk suçluluğunun demografisi analizine ilişkin yapılan bir çalışmada
meydana gelen suç türlerinde hırsızlık, yağma ve gaspa karışanların %52’si uçucu
madde, alkol ve sigara gibi maddeleri hiç kullanmadığı belirlenmiştir (Bayındır,
Özel ve Köksal, 2007, s. 101). Bu durum, madde kullanımının da diğer faktörlerle
birlikte değerlendirilmesi gerekliliğini açığa çıkarmaktadır.
Madde kullanımı, bilincin kontrol mekanizmasını yavaşlattığı, yoğun enerji haliyle
saldırganlık ve şiddet eylemlerinin ortaya çıkmasına neden olduğu için çocuğun
suça sürüklenmesinde etkili olduğu düşünülmekte fakat çocuk, kullandığı maddenin
temini için de suç işleyebilmektedir. Ayrıca yapılan araştırmalar uyuşturucu
kullanan kişilerin suç işleme ihtimallerinin kullanmayanlara oranla 3 ile 4 kat
oranında daha yüksek olduğunu göstermektedir (Dinç, 2013, s. 54-55).
Madde kullanımının suça neden olduğu üç farklı modelle açıklanmaktadır.
Psikofarmakolojik modele göre kullanılan uyarıcı madde, bilincin kontrol
42
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle