●​ Temel Okuryazarlık ve Anadilde Eğitim: İhtiyacı olan çocuklar için eğitime temel okuryazarlık becerileriyle başlanmalı ve göçmen çocuklar için anadilde eğitim imkanları sunulmalıdır. 5.3. Destek Ekosisteminin Güçlendirilmesi ●​ Sistemlerin Entegrasyonu: Etkili önleme ve müdahale için adalet, sosyal hizmetler ve eğitim sistemleri arasında tam bir entegrasyon sağlanmalıdır. Bu, bir çocuğun okuldan koptuğu anda sosyal hizmet sisteminin otomatik olarak devreye girmesini ve çocuğun adalet sistemine girene kadar görünmez kalmasını önleyecek bir takip ve sorumluluk zinciri oluşturmayı gerektirir. ●​ Bağımsız Sivil Denetim: Şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak amacıyla devlet, STK'ların, üniversitelerin ve baroların ceza infaz kurumlarını bağımsız olarak izlemesine izin vermeli ve bu süreci kolaylaştırmalıdır. ●​ Avukatların Rolünün Güçlendirilmesi: Avukatların, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru ve BM komiteleri gibi stratejik dava araçlarını daha etkin kullanmaları için desteklenmesi gerekmektedir. ●​ Hesap Verebilirlik: İlgili bakanlıklardaki kamu görevlilerinin, çocuk mahpuslara yönelik sorumluluklarını yerine getirmediklerinde hesap vermelerini sağlayacak mekanizmalar kurulmalıdır. Sonuç Bu rapor, Türkiye'deki çocuk mahpusların örgün eğitim hakkının, çocuğun adalet sistemiyle tanışmadan önce başlayan dezavantajlı duruma getirilmelerine kayıtsızlık, kaynak yetersizliği ve şeffaflık eksikliğiyle karakterize bir ceza infaz sisteminin birleşimi sonucunda sistematik olarak ihlal edildiğini ortaya koymaktadır. En etkili ve temel çözümün, cezaevlerindeki okulları iyileştirmekten ziyade, önleyici sosyal hizmetleri güçlendirerek ve tutuklamanın son çare olması ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalarak çocuklar��n en başından itibaren hapsedilmesini önlemek olduğu açıktır. Devletin tüm çocukları koruma, rehabilite etme ve eğitme yönündeki pozitif yükümlülüğü tartışmasızdır. Bu raporda ortaya konan koşullar, devletin, özel koruma önlemleri gereken çocuklar için temel ve devredilemez yükümlülüğünü yerine getirmedeki derin ve yapısal başarısızlığını gözler önüne sermektedir. Ekler Davet- Çocuk Mahpusların Eğitim Hakkına Dair Bireysel Görüşme Sevgili XX, Sizi, çocuk adalet sistemi içinde yer alan çocuk mahpusların eğitim haklarını izleme ve savunuculuk çalışmalarıyla güçlendirmek amacıyla çocuk mahpuslarla ilgili çalışmaları olan kişilerle yaptığımız görüşmeye davet etmek istiyoruz. Görüşme, “İzleme ve Savunuculuk Ortaklıkları Yoluyla Türkiye'deki Dezavantajlı Grupların Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklarının Desteklenmesi” projesi alt hibe programı kapsamında oluşan Çocuk Mahpusların Eğitim Hakkına Erişimini İzleme Küme* çalışmasının alt faaliyetlerinden biridir. Çocuk mahpusların tutukevi veya ceza infaz kurumlarında örgün eğitime erişim durumlarını değerlendirmek, karşılaşılan engelleri ortaya koymak ve eğitim hakkının yaşama geçirilmesi için birlikte çözüm yolları geliştirmek amacıyla yapılacak görüşme çevirimiçi ortamda yapılacaktır.