Çocuk Mahpusların Eğitim Hakkı: yoksun bırakır. Bu durum, haklarında henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmayan ve anayasal masumiyet karinesinden yararlanan tutuklu çocukları da kapsaması nedeniyle, hakkın özüne dokunan ağır bir ihlal niteliğindedir. Ceza infaz kurumlarındaki eğitim uygulamalarını tarihsel analiz yöntemi ile ele alan 27 bir çalışmada , 2005 yılından sonra kurumdaki genel eğitim, mesleki eğitim ve eğitsel faaliyetler kapsamındaki uygulamalarda uluslararası standartlara uyma konusunda gelişme kaydedildiği belirtilmektedir. Bununla birlikte çocuk mahpusların görüşlerine yer veren diğer 28 bir çalışmaya göre tutuklu ve hükümlü çocukların büyük bölümünün infaz kurumlarındaki mesleki, eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetleri yetersiz buldukları, çeşitliliğin artması yönünde talepleri olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Mevzuattaki Çelişkiler, Zorluklar ve Uygulamaya Yansıyan Keyfiyet: Yaşanan çelişkilerin başında yönetmelik ile genelge arasındaki tutarsızlık bulunmaktadır. Çocuk Hükümlü ve Tutukluların Eğitim Öğretim Faaliyetleri konulu 51 Sayılı Genelge, eğitim nedeniyle nakil talebinde bulunan hükümlülerin, “nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri” gerektiğini belirtir. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik ise “çocuk hükümlülerden nakil gideri alınmaz” der. Normlar hiyerarşisinde yönetmelik, genelgeden üstün bir düzenleyici işlem olduğundan, çocuklardan nakil gideri alınmaması esastır. Ancak uygulamada personelin daha sık başvurduğu genelgedeki bu çelişkili hüküm, idari hatalara, keyfiliğe ve ekonomik durumu yetersiz çocukların hak kaybına uğramasına zemin hazırlamaktadır. Bu durum, hakkın kullanımını ekonomik koşullara bağlayarak fiili bir engel yaratabilmektedir. 22 51 Sayılı Genelge, “çocuğun kurumda bulunduğu süreden dolayı başarısız duruma düşmemesi ve eğitime kesintisiz devam edebilmesi için öngörülen idari başvuru süreci, salıverilme tarihinden itibaren mazeretini, kurumda geçirdiği süreyi gösterir resmî bir belge ile okuluna yedi iş günü içerisinde bildirmesi” şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu bildirim sürecinin hem çocuklar açısından karmaşık olması hem de yedi iş günü gibi uygun olmayan bir süre kısıtı bulunması nedeniyle hedeflenen amacı gerçekleştirememektedir. Ayrıca genelge idari başvuru için evrağın sunulması gerektiğine dair çocuğun kurum tarafından bilgilendirilmesi gerektiğini ifade etmiş ancak takip zorunluluğu olmadığı için bildirim yükümlülüğü kurum idaresinin keyfiyetine bırakılmış durumdadır. Uygulamadaki Kısıtlılık (Materyal ve Teknolojiye Kısıtlı Erişim): Yönetmelik, idareye ders kitapları dışındaki yayınların sayısını sınırlandırma ve çocukların odalarında bilgisayar bulundurmasını yasaklama yetkisi vermektedir. Bunun güvenlik kaygılarından kaynaklandığı anlaşılabilir olsa da bu tür genel ve katı kısıtlamalar günümüz eğitim anlayışıyla bağdaşmamaktadır. Modern eğitim; araştırma yapmayı, farklı kaynaklardan bilgi edinmeyi, proje tabanlı ödevler hazırlamayı ve dijital okuryazarlık becerilerini gerektirir. Çocukların internete kontrollü erişim imkânı sunan bilgisayarlardan ve çeşitli kaynak kitaplardan mahrum bırakılması, onların eğitim kalitesini düşürür ve akranlarıyla aralarındaki dijital uçurumu derinleştirir. Bu kısıtlamalar, güvenlik kaygısı ve eğitim hakkı arasındaki dengenin orantısız bir şekilde güvenlik lehine bozulduğunu göstermektedir. Kısaca mevcut mevzuatın, çocukların haklarını evrensel normlara dayanarak tam ve eşit bir şekilde koruduğunu söylemek mümkün değildir. Tüm düzenlemelerin “çocuğun üstün yararı” 27 Kurt, H. (2022) Suça Sürüklenmiş Çocuklara Yönelik Ceza İnfaz Kurumlarındaki Eğitim Uygulamalarının Tarihsel Bağlamda Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi Programı. 28 Güdek, İ. (2021) Türkiye’de Çocuk Eğitimevleri/Ceza İnfaz Kurumlarında Sunulan Eğitim Hizmetlerinin Tutuklu ve Hükümlü Çocuklar İle Kurum Öğretmenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.