mahkeme türlerine göre bir ayrım yapıldığında çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde yargılanan suça sürüklenen çocuk sayının toplam 85.382 (çocuk mahkemesinde 72.276 ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde 13.106 olmak üzere)35 olduğu anlaşılmaktadır. Bu veriler, 80.770 çocuğun asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde yargılandığını ortaya çıkarmaktadır. Başka bir ifadeyle suça sürüklenen çocukların neredeyse yarısına yakını, o yerde görevli çocuk ve çocuk ağır ceza mahkemesi bulunmadığından yetişkinlere özgü asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde yargılanmaktadır. Bu istatistikler, Türkiye'deki çocuk mahkemesi yapılanmasının yeterli olmadığını göstermektedir. 2. Periyodik Raporda yer verilen İnsan Hakları Eylem Planına göre, 6 ay içerisinde, çocuk mahkemelerindeki duruşma salonlarının çocuk dostu olacak şekilde tasarlanacağı, duruşmalara hâkim, savcı ve avukatların cübbe giymeksizin katılımına imkân sağlanacağı ifade edilmişse de halen bu yasal değişiklik yapılmamıştır36. Yine aynı planda 1 yıl içerisinde, çocuğun üstün yararının daha iyi korunabilmesi amacıyla çocuk mahkemelerinin müstakil bir kampüs içinde bulunacağı yeni bir adliye mimarisi modeli geliştirileceği belirtilmiştir37. Ancak aradan geçen sürede yalnızca 3 yerde bu birimler açılmış38, açılan birimler de çocuk ağır ceza mahkemelerini kapsam dışında bırakmış, dolayısıyla çok az sayıda çocuğun bu imkandan faydalanması mümkün olabilmiştir. Yine, İnsan Hakları Eylem Planında 3 ay içerisinde çocuklar hakkındaki davalar ile istinaf ve temyiz incelemelerinin öncelikli olarak görülmesi sağlanacağı ileri sürülse de bu konuda da halen somut bir adım atılmamıştır39. Adalet istatistiklerinde 2023 yılında adalet sistemi evrelerine ilişkin bir dosyanın ortalama görülme süresi savcılıklarda 157, çocuk ağır ceza mahkemelerinde 297, çocuk mahkemelerinde 253, ceza mahkemelerinde 265, bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde 228, Yargıtay ceza dairelerinde ve genel kurulunda 674 gündür40. Bu süreler, çocukların süratli bir yargılamaya taraf olmalarına ilişkin adil yargılanma hakkından doğan güvencelerini ihlal etmektedir. Tavsiyeler: Çocuk mahkemelerinin sayısı artırılmalı, çocuklara ilişkin tüm adli işlemlerin eğitimli personel tarafından yerine getirilmesi sağlanmalıdır. Çocuk mahkemelerinin fiziki yapısının çocuk dostu şekilde tasarlanmasına ilişkin eylem planı ivedilikle hayata geçirilmeli ve çocuk ağır ceza mahkemeleri de dahil olmak üzere çocukların yargılandığı tüm mahkemeleri kapsamalıdır. Çocuklara ilişkin yargılama sürelerinin kısaltılması için çocuk dosyalarının önceliklendirilmesi sağlanmalı, çocuk mahkemesi ve hakimlerinin sayıları artırılmalı, çocukların yargılama dışına çıkartılmasını sağlayan alternatif tedbirler genişletilmelidir. https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/22042024115644ADalet_ist2023CALISMALARI59.pdf Tablo 2.1 36 https://insanhaklarieylemplani.adalet.gov.tr/resimler/insanhaklarieylemplani-ENG.pdf, Activities 8.1.g 37 https://insanhaklarieylemplani.adalet.gov.tr/resimler/insanhaklarieylemplani-ENG.pdf, Activities 8.1.f. 38 https://magdur.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cocukadaletmerkezinedir 39 https://insanhaklarieylemplani.adalet.gov.tr/resimler/insanhaklarieylemplani-ENG.pdf, Activities 8.1.i 40 https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/22042024115644ADalet_ist2023CALISMALARI59.pdf Tablo 10 ve Tablo 19 35 14