TİHEK'in kadın infaz kurumlarına ilişkin raporlarına bakıldığında 4 kız çocuğunun bulunduğu Ordu29 ve 6 çocuğun tutulduğu Tarsus30 kurumlarında ısınma sorunları yaşandığı ve kıyafet yoksunluğu olan kadınlara rastlanıldığı belirtilmiştir. Tavsiye: Gıda, ısınma, havalandırma ve kıyafet imkanlarının mevsim ve coğrafi koşullar gözetilerek çocukların ve kadınların ihtiyaçlarına göre yapılandırılması; kurumdaki her tutukluya düzenli ve ücretsiz olarak yeterli ve kaliteli ürünleri içeren hijyen kitlerinin dağıtılması; koğuşların temizliğinin düzenli şekilde idare tarafından sağlanması gerekmektedir. Ayrıca kadın kurumlarında menstrüel hijyenle ilgili yaşanan sorunların giderilebilmesi için güvenli, temiz ve mahremiyetin saglandigi tuvaletlere, hijyenik ürünlere, atık sistemlerine, temiz ve sıcak suya ve eğitimli personele erişim sağlanmalıdır. Bu konularda yasal düzenlemeler yapılmalı ve personel eğitimleri planlanmalıdır. Sağlık Tutuklu kız çocukları ile görüşmeler sırasında kız çocuklarının tedaviye ulaşmakta zorluk yaşadıkları, revire ayda bir kere çıkarılmalarına izin verildiği, ikinci defa gitmek istediklerinde götürülmedikleri, muayene esnasında infaz koruma memurlarının yanlarında veya kapının önünde bulunduğu; kurum doktorunun çocukları muayene etmediği, ilaç vererek geçiştirdiği, ilaca ihtiyaç duyan çocukların ilaçlarının çok geç teslim edildiği ve gözlüğe ihtiyaç duyan bir çocuğun gözlük fiyatlarının yüksek olması nedeni ile gözlük alamadığı tespit edilmiştir. Merkez'in tespit ettiği bu sağlık hizmetine erişim sorunları kadın ceza infaz kurumlarına ilişkin TİHEK raporlarına da yansımıştır31. Tavsiye: Kuruma mevcudun ihtiyacını karşılayacak yeterli sayıda doktorun istihdam edilmesi, çocukların rutin sağlık kontrollerinin mahremiyetleri gözetilerek yapılması, yazılan ilaçların çocuklara süratli şekilde ulaştırılması, kronik hastalığı olan çocukların tedavilerinin takip edilmesi gerekmektedir. 6. Adalete erişim ve adil yargılanma hakkı (Madde 14) Sözleşmenin 14'üncü maddesi adli usulün çocukların yaşlarını ve rehabilitasyonlarının teşvik edilmesini esas almaktadır. BMÇHK sonuç gözlemlerinde, çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesini, çocuk ihtisas mahkemelerinin coğrafi kapsamının genişletilmesini, çocuklarla ilgili davalarda görev alan tüm profesyonellere yönelik kapsamlı eğitimlerin sistematik şekilde verilmesini önermiştir32. Ayrıca çocuklara yönelik hukuki yardıma ilişkin sistematik kalite sorunları yönünden Türkiye'yi eleştirmiştir33. Bu bölümde Sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca masa başı araştırması ile ortaya konan tablo açıklanacaktır. Adalet istatistiklerine bakıldığında, 2023 yılında ceza mahkemelerindeki dosyaların toplamındaki suça sürüklenen çocuk sayısının 166.152 olduğu görülmektedir34. Ancak https://www.tihek.gov.tr/public/images/kararlar/6063D5.pdf https://www.tihek.gov.tr/public/images/kararlar/s7c9ec.pdf 31 https://www.tihek.gov.tr/public/images/kararlar/A4DB8A.pdf, 32 CRC/C/TUR/CO/4-5, paragraf 50/c 33 CRC/C/TUR/CO/4-5, paragraf 49/g 34 https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/22042024115644ADalet_ist2023CALISMALARI59.pdf Tablo 2.21 29 30 13