Cinsiyet ile farklılaşan özdenetim becerisi toplumsal cinsiyet rolleri ile
açıklanabilir. Toplumun, bireylerin cinsiyete göre birtakım davranışları onlara empoze
etmesi durumu çok küçük yaşlarda başlamakta ve desteklenerek tüm yaşam
evrelerinde devam etmiştir. Bu sebeple, özdenetim becerisinde cinsiyet faktörünün
etkili olduğu düşünülmüştür.
Tercanlı Metin ve arkadaşlarının (2017) 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören 358
ergenle yapmış olduğu çalışmada, düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ergenlerde
olumsuz yaşam olayları, özdenetim becerisi ve problem davranışları incelemek
amaçlanmıştır. Ergenlerin deneyimledikleri olumsuz yaşam olaylarının sayısı, içe
yönelim ve dışa yönelim problemlerini hem doğrudan hem de özdenetim becerisi
üzerinden dolaylı olarak etkilemiştir. Deneyimlenen olumsuz yaşam olayı sayısı
arttıkça özdenetimdeki başarı azalmakta, içe yönelim ve dışa yönelim problemleri ise
artmıştır. Bu çalışma bulgularında özdenetim becerisinin dışa yönelim problemlerini
daha güçlü etkilediği yer almıştır [29]. Özetle, düşük özdenetim becerisi, dışa yönelim
sorunları bakımından bir risk faktörü olarak karşımıza çıkmıştır. Araştırmamızdaki
cezaevinde kalan gençler, yaşamdaki olumsuz deneyimlerin fazla olduğu bir grup
çocuğun temsili olmakla birlikte bu araştırmanın bulguları, araştırmamız bulgularıyla
da örtüşmüştür. Suça yönelmiş çocukların akranlarına göre dışa yönelim
problemlerinin olduğu ve başarısız özdenetim becerileri geliştirmiş olduğu
söylenebilmektedir.
Öz denetimle ilgili farklı gruplar üzerinde yapılan çalışmalar incelendiğinde;
Yakut’ un (2019) 220 üniversite öğrencisi ile öz-denetim düzeyi üzerine
yapmış olduğu çalışmada, örneklemin genel özdenetim düzeyinin orta düzeyde olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Özdenetimin iletişim araçları ile günlük meşguliyet süresi
üzerinde negatif yönlü, hayatı anlamlı bulma ve yaşantıda dini referans alma düzeyi
üzerinde pozitif yönlü anlamlı fark oluşturduğu bulunmuştur. Cinsiyet, coğrafi bölge
ve barınma yeri değişkenleri üzerinde oluşan farkın ise anlamlılık düzeyine ulaşmadığı
tespit edilmiştir [68].
Özgül’ ün (2017) 5 farklı liseden 423 öğrenci ile yaptığı araştırma da öz
denetim ve ebeveyn tutumu arasındaki ilişkinin bir takım sosyo-demografik
değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda ise, cinsiyet,
62
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle