on altı yaşından gün almamış kimseler küçük, on altı yaşından gün almış on sekiz
yaşını doldurmamış olan kimseler ise çocuk olarak tanımlanmaktadır [3]. Yetişkin
dönemde işlenen suç ile çocuk/ ergenin işlediği suç tanımları arasında bazı farklılıklar
bulunmaktadır.
Burt’ e göre çocuk suçluluğu, çocukta var olan anti-sosyal meyillerin yasa
müdahalesi gerektirecek bir vaziyete dönüşmesidir. Çocuk suçluluğunun tipik
özellikleri arasında ‘faydadan uzak olma’ ‘art niyetle işlenmiş olma’ ve ‘olumsuzluk’
sayılabilmektedir [1, 7]. Çok genel anlamda, çocuk suçluluğu, yasaların suç kabul
ettiği eylemlere, yasaların uygulandığı yerlerde, erginliğini ispatlamamış kişiler
tarafından girişilmesi şeklinde tanımlanabilmektedir [38].
Çocuk/ genç suçluluğunu yetişkin dönemde gerçekleştirilen suçtan ayıran en
önemli özellik, kişiliğin oluşum evresini kapsıyor olmasıdır. Çocuk, ergenliğe geçiş
aşamasında farklı fiziksel, bilişsel ve toplumsal değişimlerle karşılaşmaktadır.
Ergenlik dönemi, gencin suç sayılabilecek uyumsuz davranışlara yönelmesinde önemli
riskleri barındıran bir süreçtir. Bu dönemde çocuklar, yeterince gelişmemiş bir iradeye
sahip olmaları nedeniyle diğerleri tarafından sömürülmekte, suçlu duruma
düşürülmektedir [7].
“TCK’ nın 6. maddesinde çocuk ‘henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişi’ olarak
tanımlanmıştır. Madde 31- (1) Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış olan çocukların
ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak, çocuklara
özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. (2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.) Fiili işlediği
sırada on iki yaşını doldurmuş olup da on beş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin
hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin
yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında
çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. İşlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını
algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı hâlinde, bu
kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde on iki yıldan
on beş yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde dokuz yıldan on bir yıla kadar hapis
cezasına hükmolunur. Diğer cezaların yarısı indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis
cezası yedi yıldan fazla olamaz. (3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.) Fiili işlediği sırada on
beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç,
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde on sekiz yıldan yirmi dört yıla;
müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde on iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına
23