hisseder ve beklenilene aykırı davranışlar sergiler ve bu davranışlar başarısız toplumsallaşma meydana getirir [3]. 4.1.7. Özdenetim Öz-denetim, bireyin kendisi ile dünya arasında ideal uyumu sağlaması için kişinin kendisini değiştirme ve uyum sağlayabilme kapasitesi olarak değerlendirilir. Bu anlamda öz-denetim, kişilik yapısında oldukça elzem süreçlerden biridir. Özdenetim, kişinin içinden gelen reaksiyonları bastırma ya da dönüştürme becerisiyle birlikte istenmeyen davranışsal meyilleri gerçekleştirmekten imtina etmesidir. Kişinin stres etkenlerini öngörebilmesi, önleyici ve etkileri azaltıcı davranışları planlayabilmesi olarak tanımlanan geleceğe yönelik üstesinden gelmeyi de sağladığı ifade edilmektedir. Bu işlevleri ile özdenetim, sosyo-duygusal sorunlara sebep olma olasılığı yüksek olan risk faktörlerinin varlığında daha da önem kazanmaktadır. Bireyin, stres karşısında etkili başa çıkma yöntemlerini kullanabilmesini, oluşan olumsuz duygu durumunu denetleyebilmesini ve ortadan kaldırabilmesini sağlayarak bireyi korumaktadır [4,29]. Orta çocuklukta, ergenlikte ve hatta yetişkinlikte de gelişimini devam ettiren özdenetim, olumlu sosyal beceriler, arkadaş ilişkileri, akademik başarı ve duygusaldavranışsal uyum ile olumlu yönde anlamlı ilişki göstermektedir [29]. Öz denetim kavramı olayların kontrolünden ziyade olaylar karşısında bireyin içsel tepkilerinin yönetilmesini ifade etmektedir. Rosenbaum’a göre bir tepkinin öz denetime dahil edilebilmesi için iki koşula gereksinim vardır. Bunlardan ilki tepki verilen durumun acı, stres, kaygı, ağrı vb. gibi içsel bir olayla başlaması gerekmektedir. İkinci şart ise ortaya konan tepkinin hedef davranışın sürmesine engel olan pürüzleri ortadan kaldırmayı amaçlaması gerekmektedir. Özdenetimde bireyin bir takım içsel olaylara karşı aniden verdiği tepkileri iyi değerlendirmesi önemlidir. Bu yüzden de kişinin yaşanmış olan olumlu veya olumsuz olaylar karşısında verdiği tepkileri iyi analiz edebilecek, kendisi için neyin iyi neyin kötü olduğuna karar verebilecek bilişsel yetilere ve tüm bunları ifade edebilecek bir dil yeterliğine ihtiyacı vardır [30]. Rosenbaum, özdenetim davranışlarının onarıcı, yenileyici ve yaşantısal özdenetim olmak üzere başlıca üç fonksiyonunun olduğunu ileri sürmektedir. Onarıcı özdenetim, 13

Hedef paragraf seç3