CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU Politika Önerisi: Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların daha fazla sosyal aktivitelere katılımının sağlanması için gerekli düzenlemeler yapılmalı ve hapishanelerde standardize olmayan uygulamaların önüne geçmek için hapishanelerin iç yönetmelikleri kamuoyu ile paylaşılmalıdır. İnfaz Kanunu’nun 25. maddesine göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahpuslar, hiçbir suretle hapishane dışında çalıştırılamaz ve çalışmalarına izin verilmez. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahpusların farklı iş kollarında çalışamamaları, birçoğunu ekonomik olarak zorlamıştır. Politika Önerisi: Çalışmak isteyen ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların meslek edinme eğitimlerine katılmaları yasal güvenceye alınmalıdır. 6.3.2. Tecrit Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların infaz süresi boyunca erişebildikleri mekanlar, hücreleri, havalandırma alanı ve görüş odasından ibarettir. Kaldıkları hücrelerin çok dar olması, tuvalet ve banyo ile ortak alanda bulunması, rutubetli olması ve gününün 22-23 saatini bu ortamda geçirmeleri, mahpuslarda hem fizyolojik hem de psikolojik hastalıklara yol açmaktadır. AİÖK, tecrit ve hücre hapsinin insan haklarına aykırı olduğunu ve tecrit altında bulunan kişilerin zihinsel, bedensel ve sosyal sağlıklarını olumsuz şekilde etkileyebileceğini belirtmiştir.42 Yapılan diğer bilimsel araştırmalar da tecridin insan sağlığını olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. 2022 yılında da ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların en çok dile getirdikleri sorunlardan biri, ağır tecrit koşulları olmuştur. Özellikle 2021 yılında faaliyete giren S tipi, Y tipi ve Yüksek Güvenlikli hapishanelerde uygulanan ağır tecrit koşullarıyla ilgili CİSST’e çok fazla şikayet gelmiştir. Bu hapishanelerde tutulan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar, havalandırmaya tek çıkarıldıklarını, havalandırma için ayrı bir bölüme götürüldüklerini, atölye ve kurslara katılım sağlayamadıklarını, sohbet hakkından faydalanamadıklarını, spora ayda yalnızca bir defa bir saatliğine çıkarıldıklarını ve istedikleri mahpuslarla çıkarılmadıklarını aktarmıştır. Mahpuslar, pencerelerin güneşe ters tasarlandığını, pencere önlerinin elek tel ile kapatıldığını, bu sebeple temiz hava ve gün ışığından mahrum bırakıldıklarını ve gökyüzünü göremediklerini de belirtmiştir. Politika Önerisi: Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların zorunlu olarak “tek kişilik oda”larda tutulması uygulamasından vazgeçilmelidir. 42 https://rm.coe.int/168073428b. Erişim Tarihi: 20.09.2023 82