CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU 2. KADIN MAHPUSLAR 2.1. Tanım Türkiye ceza infaz sisteminde, hapishanelerdeki kadınların ve kız çocuklarının özgün ihtiyaçlarına karşı cinsiyet körü bir yaklaşım mevcuttur. Ataerkil sistemin yarattığı kamusal/özel hayat ikiliğinde çoğunlukla özel alanlara sıkıştırılan kadınlar açısından hapishaneler, kapatılmanın, gözetim altında tutulmanın, kontrol edilmenin derinleştiği alanlardır. Ceza Tevkif Evleri Genel Müdürlüğünden hapishanelere kadar ceza infaz sisteminin bütününde, erkek egemen bir idari yapı bulunmakta olup, kadın mahpuslara özgü kurulmuş bir birim yoktur. Kadın hapishanelerinin sayılarının yeterli olmaması sebebiyle kadın mahpusların önemli bir kısmı, karma hapishanelerin kadın koğuşlarında kalmaktadır.11 Bu durum, ortak alanı kullanma, spor faaliyetlerine katılma, çalışma gibi birçok haktan yararlanamamalarına sebep olmaktadır. Kız çocukları ise, kendileri için ayrılmış çocuk eğitimevlerinin yetersiz olması sebebiyle yetişkinler için hazırlanmış hapishanelerde kalabilmekte, bu da çocuk olmalarından kaynaklanan ihtiyaçlarının karşılanamamasına yol açmaktadır. 2.2. Genel Durum 2022 yılı boyunca Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü internet sitesinde belirli periyodlarla genel mahpus sayılarına ilişkin bilgiler paylaşılmıştır. Bu bilgiler arasında, mahpusların ikili cinsiyet sistemine göre dağılımına ilişkin veriler de bulunmaktadır.12 Son paylaşılan istatistiklere göre, 02.01.2023 tarihi itibariyle 95’i kız çocukları olmak üzere hapishanelerde 14.072 kadın mahpus bulunmaktadır. Paylaşılan verilerde, kadın mahpusların kadın hapishanelerinde mi, yoksa karma hapishanelerin kadın koğuşlarında mı tutulduğuna dair herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Özellikle karma hapishanelerin kadın koğuşlarında tutulan kadın mahpusların verisinin tutulmaması, özel ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Örneğin, bu hapishanelerin kantinlerindeki ürünlerin sayısı ve çeşitliliği erkek mahpuslara göre belirlenmektedir. Paylaşılan veriler, kız çocuklarının kaçının eğitimevinde, kaçının kadın hapishanelerinde kaldığına dair herhangi bir ayrım sunmamaktadır. Eğitimevlerinde kalması gereken kız çocukları, buralarda kapasitenin dolu olduğu gerekçesiyle kadın hapishanelerinde tutulabilmektedir. Böylesi bir durum, onların ihtiyaçlarının tamamen göz ardı edilmesine neden olabilmektedir. 11 12 Türkiye’de 10’u kapalı, 8’i açık olmak üzere toplam 18 kadın hapishanesi bulunmaktadır. https://web.archive.org/web/20230111080634/https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/9012023084654istatistik-5.pdf. Erişim Tarihi: 24 Ocak 2023. 47