58 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI SONUÇ Eğitim İzleme Raporu 2021: Öğrenciler ve Eğitime Erişim dosyası, salgın koşullarında tamamlanan 2020-21 eğitim-öğretim yılında eğitime erişimi çocuğun iyi olma hâli yaklaşımıyla değerlendiriyor. Türkiye, bu dönemde OECD ülkeleri arasında salgın nedeniyle okulların en uzun süre kapalı kaldığı dördüncü ülke konumundadır. Bu süreçte, okulların açık olup olmayacağı kademeye, okul türüne ve ildeki risk durumuna göre belirlendi. Okulöncesi ve özel eğitim kurumları, köy okulları ve 1. sınıflar bu süreçte önceliklendirilen ve en uzun süre yüz yüze eğitim veren kademeler ve okul türleri oldu. Diğer kademelerde ise çoğunlukla uzaktan eğitime devam edildi. Salgın, eğitime erişim göstergelerinde yeni ihtiyaçlar oluşturdu. Dijital uçurum nedeniyle öğrencilerin eğitime erişimi ev ortamında sahip oldukları olanaklara göre şekillendi ve bu durum sosyoekonomik farkların eğitime etkisini derinleştirdi. Bu süreçte uzaktan eğitime erişimin sağlanabilmesi için çeşitli adımlar atıldı. MEB ve Dünya Bankası tarafından yürütülen SSDE Projesi, çevrimiçi eğitim altyapısını geliştirmekle beraber yoksul çocukların uzaktan eğtime erişimini de artırmayı amaçlıyor. Ayrıca, MEB 664.157 öğrenciye içerisinde 25 GB internet paketi bulunan tablet dağıttı. Ancak öğrencilerin büyük çoğunluğu EBA platformuna erişirken mobil cihazları kullanmaya devam ediyor. Kademelere göre okullulaşma oranlarında en ciddi düşüş okulöncesi kademesinde görüldü. 5 yaş grubunda kayıtlı öğrenci sayısı geçen yıla kıyasla %24,8 azaldı. Okullulaşma oranlarında en fazla düşüş gösteren bölgeler kadın istihdamının yüksek olduğu yerlerle paralellik gösteriyor. Türkiye’deki bu düşüş UNESCO’nun salgın sonrası dönemde okullulaşma oranlarına dair yaptığı öngörüyü destekliyor. Her çocuk için gerekli olan nitelikli EÇE hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve özellikle daha kırılgan kesimleri kapsaması politika önceliklerinden biri olmalıdır. Bu politika bakım politikası gibi diğer sosyal politikalarla birlikte değerlendirilmelidir. Ağırlıkla uzaktan ve isteğe bağlı yüz yüze eğitimle tamamlanan 2020-21 eğitim-öğretim yılında devamsızlık takibi sistematik olarak yapılmadı ve sınıf tekrarı uygulaması zorlaştırıldı. Yüz yüze eğitimle başlayan yeni eğitim-öğretim yılında, okul terki riskini en aza indirmek için öğrencilerin okula devam edip etmedikleri ve devamsızlık durumları yakından takip edilmelidir. Salgın döneminde eğitime erişimde yaşanan zorluklar eğitime erişimi özel önlem gerektiren çocukların halihazırda deneyimledikleri eşitsizlikleri keskinleştirdi. En uzun süre yüz yüze eğitime devam eden okul türlerinden biri olmasına rağmen özel eğitim öğrencileri salgından en çok etkilenen gruplardandır. Özel eğitim öğrencileri bu süreçte iyi olma hâllerine destek sağlayan destek eğitim odalarından, öğretmenlerinden aldıkları bire bir destekten ve rehabilitasyon hizmetlerinden uzun bir süre ayrı kaldılar. Mülteciler için yapılan sosyal yardımlar, mülteci çocukların okullulaşmasını olumlu yönde etkiledi ve çalışan mülteci çocuk sayısında önemli miktarda azalmayı sağladı. Ancak, Suriyeli mülteci çocukların okullulaşma oranı yaklaşık 5 yıldır %60-65 arasındadır. Mülteci çocuklar, salgın sürecinde de oluşan sorunlardan en çok etkilenen gruplar arasındadır. Eğitim dışında olan ve var olan projelerle erişilemeyen öğrencilere yönelik kapsayıcı yaklaşımların geliştirilmesi öncelikler arasında olmalıdır.