doğasını anlamakta yetersiz kaldığını belirtmektedir. Van Manen (2017, s. 2)
fenomenolojik araştırmalarda, yazıdan (İngilizcesi text) anlama (İngilizcesi meaning)
ulaşılmadığını, anlamdan yazı elde edildiği şeklinde Paley’in “anlam” konusundaki
eleştirisini cevaplamaktadır. Fenomenoloji deneyimlerdeki anlamı fark etmeyi
amaçlamaktadır. Diğer nitel yaklaşımlardan sorduğu soru ile ayrışmaktadır: “Bu
deneyimi yaşamak nasıl bir şeydir?” (Van Manen, 2017, s. 2). Paley ve van Manen’in
fenomenoloji konusundaki görüşleri, fenomenolojik indirgeme, epoche, yaşam deneyimi
gibi kavramlar konusunda da farklıdır (Van Manen, 2017, s. 3). Örneğin, van Manen
(2017, s. 8) “Yaşam deneyimlerinin betimlenmesi hemen fenomenolojik çalışma değildirtematik inceleme ve fenomenolojik açıklama (İngilizcesi phenomenological analysis),
diğer bir deyişle yansıtıcı yazım (İngilizcesi reflective writing) için bir öncül bilgidir
(İngilizcesi initial data).” demektedir.
Nitel araştırmalar arasında fenomenolojinin özgün ve ayırt edici yönleri şöyle
özetlenebilir (Lichtman, 2014; Morse ve Richards, 2002):
- Fenomenoloji, hem bir felsefe hem bir metodolojidir.
- Fenomenoloji yaşam deneyimlerine odaklanır. Yaşam deneyimi, Husserl’in
önerdiği bir kavramdır (İngilizcesi lived experience, kökeni Almanca lebenswelt) ve
öznel ve nesnel yönleriyle içinde bulunduğumuz yaşam deneyimini kast eder.
- Fenomenolojik çalışmaların sonunda yaşam deneyimlerinin özüne ulaşmak
hedeflenir. Yaşam deneyimlerinin özü ile bir fenomenin derinlerdeki anlam kast edilir
fakat tüm fenomenolojik çalışmalar derin anlama girmeyebilir. Bunun sebebi
araştırmacıların topladıkları bilgiye çok fazla yorumlama katmaktan kaçınması olabilir.
- Fenomenolojik çalışmanın başlangıcı bir soru değil bir merak içerebilir. Mülakat
yapan kişi doğrudan bir soru sormayabilir. Hatta doğrudan bir soru sormak, sorunu
basitleştirebilir. Bunun yerine fenomenolojide asıl araştırma sorusu üstü kapalı
bırakılabilir.
- Fenomenolojide iki temel varsayım vardır. 1) Dünyayı düşüncemizle değil
deneyimlerimizle algılarız. “Yaşam dünyası” fenomenolojide önemlidir. 2) İnsan varlığı
bir şeyin bilgisine sahip olduğunda anlamlıdır. İnsan varoluşu ve davranışı sadece kendi
şartları ve kendi bağlamında anlaşılabilir. İnsan davranışı, şeylerle, insanlarla, olaylarla
ve durumlarla ilişkiler yoluyla meydana gelir.
80
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle