Suça Sürüklenen Çocuk
Çocuk Koruma Kanunu’nda20 (2005) suça sürüklenen çocuk, “Kanunlarda suç
olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma
yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk”
olarak tanımlanmıştır. Böylece çocukların durumu ile yetişkinlerin durumu arasında
farklılık yaratılmak istenmiştir. Kanun, koruyucu ve destekleyici tedbirlerin, çocuğun
öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim,
bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirler olduğunu belirtmiştir. Suça
sürüklenen çocukların cezalarının infazı da yetişkinliklerden farklılık arz etmektedir (Ek
1).
Hukuki süreç, adli belgeler ve ilgili kurumlarda “suça sürüklenen çocuk” ifadesi
kullanılmaktadır. Akademik çalışmalarda ise, suç ve çocuk konusuna yaklaşımda kavram
birliği olmadığı görülmektedir. Türkiye ulusal tez merkezi arşivindeki tez başlıklarına
bakıldığında, 71 tanesinde “çocuk suçluluğu”, 12 tanesinde “çocuk suçlu”, 45 tanesinde
“suça sürüklenen çocuk”, 9 tanesinde ise “suça sürüklenme” ifadesi kullanıldığı tespit
edilmiştir.21 Bu durumda, toplam 137 tezin 83’ünde çocuk “suçlu” olarak belirtilmiş iken,
54 tezde toplumsal süreçleri dikkate alan “sürüklenme” ifadesi kullanılmıştır. İnternet
arama motoru (Google) taramasında22 ise, “çocuk suçlu” için 9 bin 860 bağlantı, “suça
sürüklenme” için ise 6 bin 960 bağlantı listelenmiştir. Öyleyse, Türkçe’de “çocuk suçlu”
ve “suça sürüklenme” ifadelerinin dolaşımı arasında belirgin bir fark yoktur. İngilizce
dilinde yapılan taramada ise, “juvenile offender” (Türkçesi çocuk suçlu) için 478 bin
bağlantı, “juvenile delinquency” (Türkçesi suça sürüklenme) için 4 milyon 460 bin
bağlantı listelenmiştir. İngilizce sayfalarda iki ifade arasındaki dolaşım oranı farkı
önemlidir. İngilizce’nin dünyada baskın akademik dil olduğunu varsayarak, denebilir ki
uluslararası ölçekte “suça sürüklenme-delinquency” güncel olarak tercih edilirken,
Türkiye’de “çocuk suçlu” ve “suça sürüklenme” ifadelerinin çeşitli disiplinlerce
kullanımları arasında belirgin bir fark bulunmamaktadır. Türkiye’de kanunlar ve
mahkeme dosyalarında kesin olarak “suça sürüklenen çocuk” ifadesi kullanılır iken, suç
ve çocuk konusuna odaklanan sosyoloji, psikoloji, sosyal hizmet, sağlık hatta hukuk
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.5395.pdf
20.02.2019
20
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ 17.03.2020
www.google.com Erişim: 17.03.2020
21
22
40