Hukuki olarak çocuk kavramı cezai sorumluluk ile tanımlanmaktadır. Cezai sorumluluk, “Ceza hukukundan kaynaklanan sorumluluktur. Bu sorumluluğun doğması için kişinin suç olarak nitelendirilen fiilleri işlemesi gerekir”.10 Türk Ceza Kanunu’nda cezai sorumluluk yönünden "çocuk", on iki yaşını tamamlayıp on üç yaştan gün almış olmayı ve on sekiz yaşını aşmamayı, yani on dokuzundan gün almamış olmayı ifade etmektedir.11 Bu tanıma göre Türkiye’nin ceza adalet sisteminde on dokuz yaş ve üstü "yetişkin" olarak tanımlanmaktadır. Cezai sorumluluk yaşı ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir.12 Hukuk sistemi içinde “çocuk” kavramının tanımı ve sınırları bazı durumlarda farklılık göstermektedir. Örneğin, Türk Medeni Kanunu’nda “Evlenme kişiyi ergin kılar” ifadesi yer almaktadır. Hukuki olarak olağan evlenme yaşı olarak on yedi yaşın doldurulması, olağan dışı evlenme yaşı olarak ise on altı yaşın doldurulması şartı getirilmiştir. Hatta “On beş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir” hükmü hukuki olarak çocuğu ergin kılmaktadır.13 Oysa Türk Ceza Kanunu cezai sorumluluğu düzenlerken “erginlik” kavramını değil, “yaş” kavramını dayanak noktası kabul etmiştir. Dolayısıyla kişi on altı yaşını doldurup evlense ve böylece erginlik kazansa yahut on beş yaşını ikmal edip mahkemece ergin kılınsa bile cezai ehliyet açısından çocuktur, çünkü cezai ehliyet açısından çocukluk “ergin” olmakla değil, on sekiz yaşın doldurulmasıyla sona erer.14 Görüldüğü gibi ceza hukuku açısından on sekiz yaş ve altında yer alan her birey çocuk olarak tanımlanmaktadır. Ancak, çocukların cezai sorumlulukları yaş aralıklarına göre de farklılaşmaktadır. Örneğin Türk Ceza Kanunu’nda 12-15 yaş ve 15-18 yaş aralığı için cezai sorumluluk farklıdır. Türk Ceza Kanunu’na göre on iki yaşını doldurmamış https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/1598/mod_resource/content/2/14.HFT_Ceza%20Hukuku.p df (16.03.2020) 11 https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.5237.pdf 20.02.2019 12 Cezai sorumluluk alt yaş sınırı, Tazmanya (Avustralya), Bangladeş, Kıbrıs Rum Kesimi, Gana, İrlanda, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Sudan ve Suriye için alt sınır 7 yaş; Sri Lanka ve İskoçya’da 8 yaş; Irak ve Filipinler’de 9 yaş; Avustralya (birçok eyaleti), Nepal, Yeni Zelanda, Nikaragua ve İngiltere’de 10 yaş; Kanada, Kore ve Uganda’da 12 yaş; Cezayir, Çad, Fransa, Polonya ve Tunus’ta 13 yaş; Bulgaristan, Çin, Almanya, Macaristan, İtalya; Japonya, Libya, Romanya, Rusya, Vietnam ve Yugoslavya’da 14 yaş; Danimarka, Mısır, Finlandiya, Norveç, İzlanda, Peru, Sudan ve İsveç’te 15 yaş; Arjantin, Azerbaycan, Bolivya, Şili, Küba, Portekiz, İspanya ve Ukrayna’da 16 yaş; Belçika, Kolombiya, Panama ve Peru’da ise 18 yaş olarak kabul edilmektedir. http://www.kriminoloji.com/Cocuk_suclulugu-Oguz_Polat.htm 15.03.2018 13 https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.4721.pdf 20.02.2019 10 https://www.mevzuat.gov.tr › MevzuatMetin › 1.5.5237.pdf 20.02.2019 14 37