Sağlık Sorunları Uzun yıllar boyunca tecrit altında yaşayan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların oldukça önemli bir kısmının, hem hapishanelerin genel olarak sağlıksız ve hijyenik olmayan koşullarından hem de hücreye kapatılmanın kendisinden kaynaklı belirli sağlık sorunlarına sahip olduğunu söylemek mümkündür. Bu koşullar nedeniyle kronikleşmiş sağlık sorunları bulunan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların infaz erteleme ve tedavilerine dışarıda devam etme talepleri önceki yıllarda olduğu gibi, 2020 yılında da reddedilmiş ve bu mahpuslar Covid+ olmaları durumunda karşılaşacakları yaşamsal risklerle baş başa bırakılmışlardır. Bunun yanı sıra birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus, hastaneye sevklerde, ilaç takibi konusunda yaşanan sorunlar ve pandemi nedeniyle ertelenen ameliyatlar sebebiyle var olan sağlık sorunlarının ilerleyerek kronikleştiğini belirtmiştir. Hücrelerin fiziki yapısından kaynaklı sorunlar, pandemi sürecinde hijyen ihtiyaçlarının artmasıyla 2020 yılında da en çok vurgulanan sorunlardan olmuştur. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların tutuldukları hücrelerde mutfak ve tuvalet alanının bir arada olmasının ve tek lavabo olması sebebiyle bulaşık, yemek ve tuvalet ihtiyaçlarını aynı yerde karşılamak zorunda olmanın hijyeni sağlamayı zorlaştırdığı belirtilmiştir. Bunun yanı sıra 2020’de en sık şikayet aldığımız konulardan biri olan su sınırlaması, hijyen sorununun daha da artmasına sebep olmuştur. Birçok farklı hapishaneden, hücrelere günlük 50 litre sıcak, 150 litre soğuk su kotası getirildiği ve bu miktarın banyo, bulaşık, çamaşır, oda temizliği ve abdest ihtiyaçları için yetersiz kaldığına ilişkin şikayetler tarafımıza aktarılmıştır. Yapısal sorunların yanı sıra, hapishane idarelerinden kaynaklanan sorunlar da 2020 yılı boyunca ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar tarafından derneğimize iletilenler arasındadır. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların havalandırma saatlerinin azaltılması, günde bir saat havalandırmaya çıkarılan mahpusların yeterli temiz hava alamaması en çok şikâyet edilen husus olmuştur. Bunun yanında birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus, pandemi sebebiyle daha çok çamaşır yıkadıklarını, 1 saat havalandırma süresinin çamaşırları kurutmak için yeterli olmadığını, bu sebeple çamaşırları odada kurutmak zorunda kaldıklarını aktarmıştır. Bu nedenle solunum yolu sorunları ve romatizmal rahatsızlıkların oluştuğunu ya da var olan solunum ve romatizmal rahatsızlıklarının arttığını söyleyen mahpuslar olmuştur. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların havalandırma sürelerinin pandemi sürecinde birçok hapishanede kısaltılmış olması, bu mahpuslar için belli hijyen sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Mahpuslar, çamaşır suyu veya deterjanla temizlik yaptıklarında kısa havalandırma süresi sebebiyle odalarını yeterince havalandıramadıklarını, mide bulantısı gibi zehirlenme belirtileri ve solunum sorunları yaşadıklarını aktarmışlardır. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar, yeterince havalandırma sağlanamamasının bir diğer sebebinin de hücrelerin pencerelerindeki demir parmaklıklara ek olarak takılan sık dokunmuş elek telleri olduğunu belirtmişlerdir. Bu uygulama nedeniyle hücreye yeterli temiz havanın giremediği, hücrelerdeki yatakların ve duvarların küflendiği, nemin yoğun olması sebebiyle üst solunum yolu rahatsızlıklarının yaşandığı ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar tarafından vurgulanmıştır. 71