COVID-19 ile birlikte bir dönem neredeyse durma noktasına gelen hastane sevkleri, aile görüşleri dikkate
alındığında, sayıları yetersiz olan ve engellileri izole eden R Tipi hapishanelerin engellilerin sorunlarını
çözmekten uzak olduğu söylenebilir. Engelli mahpusların temel sorunları, R Tipi gibi ayrıştırıcı kurumlar açmak
yerine bütün hapishanelerin onların da ihtiyaçlarına göre tasarlanmasıyla çözülebilir.
Erişilebilirlik
Engelli bir mahpus infaz sürecinin başladığı andan itibaren sadece fiziki koşullardan dolayı bile doğrudan
hak ihlallerine maruz kalır. Hapishaneye girdikleri andan itibaren engelli mahpuslar gerek girişteki arama
süreçlerinde (X-ray cihazları, retina taraması, parmak izi okuyucu, üst araması), gerek ring aracı ile taşınmaları
sırasında (bu araçların engelliler için dizayn edilmemiştir), gerekse hapishane içindeki uygulamalar nedeniyle
ayrımcılığa uğramaktadır.
Son dönemde engellilerin ihtiyaçlarına uygun mimari özelliklerle inşa edildiği söylenen hapishanelerde
bununla kastedilen, yapıların çok katlı olmaması ve belli başlı koğuşların tekerlekli sandalye geçişine uygun
hale getirilmesidir. Bu bakış açısı engelli mahpusların tekerlekli sandalye kullanan mahpuslardan, ihtiyaçlarının
da yalnızca geniş geçişlerden ibaret sanıldığının bir göstergesidir.
Engelli mahpusu münferit görme, yapısal sorunların çözülmemesine yol açmaktadır. Bu yüzden önceki
yıllardaki erişilebilirliğe dair sorunların tamamı 2020 yılında da devam etmektedir.
Pandemi ise bütün bu sorunları daha da katmanlılaştırmıştır. Engelli mahpusların diğer mahpuslara göre
erişimlerinin daha kısıtlı olduğu kütüphane, spor salonu, atölye ve sohbet alanları gibi sosyalleşme hakları
pandemide tamamen ortadan kalkmıştır.
Yukarda da belirttiğimiz gibi pandemi nedeniyle değişen hiçbir uygulamada engellilere yönelik bir
düzenlemeye gidilmemiştir. Örneğin açık görüşlerin kaldırılması ile birlikte telefon görüşmelerinin süresi
uzatılmış, kapalı görüşler ise yapılmaya devam etmiştir. Görme veya işitme engelli ile hem görme hem işitme
engelli mahpuslar bu iki iletişim yönteminden de faydalanamamıştır. Tek başına mektup, telefon veya kapalı
görüş ile iletişim kurması mümkün olmayan engelli mahpuslar pandemi başladığından bu yana görüş haklarını
da kullanamamıştır.
Hapishanelerde engellilere yönelik çalışma imkânının ve erişilebilir atölyelerin olmaması, engelli aylığı
alamayan mahpusları ekonomik olarak tamamen çaresiz bırakmaktadır. Çalışmak isteyen engelli mahpuslar
kendilerine göre iş bulmakta zorlandıklarını, fiziksel olarak kendilerine uygun iş olsa dahi öncelikli olarak engelli
olmayan mahpusların çalıştırıldığını ifade etmektedir. Atölye ve iş gibi sosyal haklar normalde de engelliler
için erişmesi çok zor meselelerken COVID-19 ile birlikte bu durum tamamen imkânsızlaşmıştır.
66
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle