6.3. LGBTİ+ MAHPUSLAR Genel Durum Türkiye hapishaneleri, LGBTİ+ mahpusların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak inşa edilmemiş ve düzenlenmemiştir. LGBTİ+ mahpuslar ikili cinsiyet sistemi esas alınarak planlanmış hapishanelerde kalmak mecburiyetindedirler. Trans mahpuslar cinsiyet uyum sürecini tamamladıklarında ve resmi mavi/pembe kimlik aldıklarında bu ikili cinsiyet sistemi kurgusunda hak öznesi olmuş olurlar. Bu süreci tamamla(ya)mayan trans mahpuslar atanmış cinsiyet kimlikleri referans alınarak uygun görülen hapishanelere yerleştirilirler. İki durumda da hapishane bünyesinde bulunan özel koğuşlarda tutulurlar. Lezbiyen, gey, biseksüel ve interseks mahpuslar idareye ve derneğimize açık değillerse kendilerine ulaşmak, sorunlarını tespit etmek ve bu sorunlar üzerine öneriler sunmak zorlaşmaktadır. Aktardığımız durumlar sebebiyle istatistiği tutulan mahpuslar çoğunlukla translar ve açık LGBTİ+ mahpuslardır. Yayınlarımızda ve raporlarımızda üzerinde sıklıkla durduğumuz konulardan biri mahpuslara ilişkin güncel 88 bilgiye ve sayısal verilere ulaşmanın zorluğudur. LGBTİ+ mahpusların sayısına dair bilgimiz, önceki raporda da yer verdiğimiz gibi 2018 yılında TBMM İnsan Hakları Komisyonu toplantısında CTE Genel Müdürü Şaban Yılmaz’ın aktardığı “200’e yakın LGBTİ+ mahpus olduğu” açıklamasından ibarettir. 2020 yılında da LGBTİ+ mahpusların istatistiki bilgilerine, hangi tip hapishanelerde kaldıklarına, cinsiyet uyum süreçlerine yönelik yapmış olduğumuz bilgi edinme başvuruları yanıtsız kalmıştır. Öne Çıkan Başlıklar LGBTİ+ mahpuslar cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerine uygun hapishanelerde kalamadıklarında hapishanelerin genel yapısı itibariyle, ihtiyaçlarına erişmekte kaçınılmaz olarak güçlük çekerler. Sistem içindeki çeşitli ayrımcı uygulamalar, LGBTİ+ mahpusların içerilmemesi, uygulamaların mahpusların ihtiyaçları hesaba katılarak güncellenmemesi, hapishane idaresinin, çalışanlarının tutumlarını olumsuz etkiler ve LGBTİ+ mahpusların sorunlarını katmanlı hale getirir. Hapishane uygulamalarının ve hapishane kültürü içinde önerilen çözümlerin heteronormatif bir bakış açısıyla kurgulanmasının kötü muamelenin me��rulaştırılmasına zemin hazırladığı ortadadır. Ceza infaz sistemi içinde LGBTİ+ mahpusların karşılaştığı yapısal sorunlar 2020 yılında COVID-19 salgınıyla birlikte daha da görünür olmuştur. Bu sorunları kıyafetlere erişememe, sosyal etkinliklerden faydalanamama, dış dünyayla iletişimin engellenmesi ve sağlık hakkına erişimde yaşanılan zorluklar olarak sıralamak mümkündür. Geçtiğimiz yıllarda öne çıkan sorunlardan biri kişisel eşyalara erişimde yaşanılan kısıtlamalardı. LGBTİ+ mahpuslara yönelik infaz sisteminde iyileştirme yapılmamış olması mahpusların ihtiyaçlarına uygun eşyalara erişememesine sebep olur. Mahpuslar ihtiyaçlarına hapishane kantinlerinden erişememiş, yakınları ve sivil 88 LGBTİ+ mahpusların hapishane koşullarını daha detaylı incelemek için bkz. Demirbaş H.B. (2018), Türkiye’de LGBTİ Mahpus Olmak, TCPS Yayınları ve Demirbaş H. B, Sağlam D. (2020), Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği Yıllık Rapor 2019. 59