Bekledikleri yerlerde zaman zaman suların kesik olması hijyenin yeterince sağlanamamasına sebep olmuştur.
Bir diğer problem de, görüş kabinlerinin görüş öncesinde ve sonrasında dezenfekte edilmesi sebebiyle 1 saat
sürmesi gereken görüşlerin 35-40 dakika yaptırılmasıdır. Tüm riskler alındıktan sonra mahpus görüşü için
farklı şehirlerden gelen ailelerin, görüş sürelerinin beklenilen zamandan az olması iki tarafı da psikolojik olarak
etkilemiştir.
Mart ayında alınan salgın önlemleri ile beraber kapalı görüşlerin durdurulmasıyla 10 dakika olan telefon hakkı
20 dakikaya çıkartılmış ve görüş yapamamaktan kaynaklanan mağduriyet bu düzenlemeyle giderilmeye
çalışılmıştır. Düzenlemenin hapishaneden hapishaneye değiştiği, haftada bir veya iki kere olmak üzere toplamda
20 dakika yaptırıldığı ve bu konuşmanın yalnızca tek bir kişiyle gerçekleştirildiği mahpuslar tarafından aktarılmıştır.
Telefon hakkı sağlanan mahpuslar telefonlarının İKM’ler tarafından dinlendiğini, bu sebeple hapishanede
yaşadıkları sorunları ve ilgili şikayetlerini ailelerine anlatamadıklarını iletmişlerdir.
Mahpusların aktardığı bir diğer şikayet de, açık hapishanelerdeki telefon sayısının yeterli olmamasından kaynaklı
telefon sıralarının uzamasıdır. Telefon görüşmesi yapan mahpuslara zaman zaman maske verilmediği, talep
etseler de maskeye erişemedikleri aktarılmıştır.
Mektup Kısıtlaması
Mahpusların dışarıyla iletişim kurduğu önemli araçlardan biri de mektuptur. Şikayetlerini sivil toplum örgütlerine
mektuplar aracılığıyla ulaştırabilen mahpuslar, bu haklarının kısıtlanması veya engellenmesi durumunda
sorunlarını ve karşılaştıkları ihlalleri aktaramazlar. Salgının ilk aylarında virüsün kâğıt ve ambalajlar üzerinden
yayıldığına ilişkin bilgiler, mektupların belirli sürelerde havalandırılmasına ve bekletilmesine sebep olmuş,
mahpusların gönderdikleri mektuplar ile kendilerine gelen mektuplar depolarda bekletilmiştir. Depoda bekletilen
mektupların koğuşlara dağıtılma süreleri hapishaneden hapishaneye değişkenlik göstermiş, mektupların bir ay
bekletildiği bile olmuştur.
Mektuplarla şikayetlerini aktarmak isteyen mahpusların mektuplarının sansürlendiği belirtilmiştir. Yoğunlaşan
şikayetlerden bir diğeri de mahpusların gönderdiği ve mahpuslara gönderilen mektuplara gerekçe gösterilmeden
el konulmasıdır. APS ile gönderilmeyen mektupların üzerinde takip numarasının bulunmaması mektupların sık
sık kaybolmasına sebep olmuş ve mahpuslar mektuplarının akıbetlerini öğrenememişlerdir. Mektupların iade
koçanları da mahpuslara verilmemiştir. Mahpusların yazdığı Kürtçe mektuplar ve kendilerine yazılan Kürtçe
mektuplar da bu süreçte gerekçesiz olarak verilmemiştir.
Süreli - Süresiz Yayın Kısıtlaması
Mahpusların süreli ve süresiz yayınlara erişebilmesinin ilk koşulu, yayınların Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan
alınan ISBN-ISSN’e sahip olmasıdır. Bu numaralar alınmış olsa da, kitapların kabul edilebilmesi için haklarında
27