DEPREM VE ÇOCUK MAHPUSLAR ÖN ARAŞTIRMA RAPORU Yönetici Özeti Bu rapor, 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra çocuk mahpusların durumunu tespit etmek ve atılması gereken adımları planlamak amacıyla 26 Nisan 2023 tarihinde yaptığımız, 14 il barosundan (Bolu, Bursa, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kütahya, Malatya, Manisa, Muğla, Sakarya, Samsun) çocuk hakları alanında çalışan 21 avukatın katıldığı toplantı notlarının analiz edilmesi ile oluşturuldu. Rapor, toplantıya katılan avukatların deneyim ve aktarımları ile sınırlı olmakla birlikte, çocuk mahpuslar özelinde baro Çocuk Hakları Merkezi üyelerinin ve sivil toplumun bir araya geldiği ilk toplantının çıktısı olması ve depremden sonra çocuk adalet sisteminin ve infaz kurumlarının mevcut durumları hakkında durum tespitlerini içermesi nedenleriyle, ileride yapılacak çalışmalar için ön araştırma niteliğine sahip. Raporun ilk bölümünde, deprem sonrasında avukatların ve baroların, çocuk adalet sisteminin ve çocuk hapishanelerinin durumunu, katılımcı avukatların tanıklılığıyla somutlaştırdık. Deprem özelinde adli sistemdeki çocuklar ve çocuk mahpuslar için ne yapılmalı sorusuna yanıt aradığımız ikinci bölümde, bilgi edinme ve tespit, barolar arası koordinasyon, çocuk adaletinde kamu ve sivil toplum paydaşları arası iş birliği, farkındalık ve kapasite geliştirme, çocuk yargılamasına yönelik talepler başlıklarına ulaştık. İş birlikleri üzerine değerlendirmeler yaptığımız üçüncü bölümde ise savunu çalışmaları, Barolar ve Vakıf arasında bilgi paylaşımı, bilgi üretimi, erişilebilir olma, çocukların yönlendirilmesi ve takibi konularında ortaklaştık. Rapordaki tüm bulgular, depremin barolara, adliyelere, avukatlara ve çocuklara verdiği zarar nedeniyle çocuk adalet sisteminde hızlı bir gerilemenin yaşanacağı tehlikesi ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor. Deprem gibi travmatik bir yaşam olayının ardından çocukların kapalı kurumlarda tutulmaya devam edilmelerinin çocuğun yüksek yararı ilkesi, gelişim ve sağlık haklarının ihlali niteliğinde olduğunu hatırlatarak, raporumuzda yer alan - Çocuk ceza infaz kurumlarının bağımsız izlemeye açılması, Afete hazırlıklı barolar ve bu barolar arasında koordinasyon & destek mekanizmalarının oluşturulması, Afete hazırlıklı çocuklara özgü kurumlar ve bu kurumların hesap verebilir hale gelmesi, Baro, kamu ve sivil toplum örgütleri arasında iş birliklerinin geliştirilmesi, Adalet sistemi içindeki çocuklarla ilgili veri eksikliğinin giderilmesi taleplerinin, çocuk haklarını geliştirecek politikalar üretilmesi için hayati olduğunu vurguluyoruz. Deprem ve Çocuk Mahpuslar Ön Araştırma Raporunun gelecek depremler beklenmeden çocuk mahpuslar için gereken adımların atılmasına katkı sunmasını diliyoruz. Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, 2023 3