DEPREM VE ÇOCUK MAHPUSLAR ÖN ARAŞTIRMA RAPORU Deprem sonrası TCYOV olarak Çalışmalarımız 6 Şubat depremlerinin hemen ardından afet sürecinde çocukların iyi ve güvende olmasının sağlanması ve çocuk haklarının korunmasına yönelik çalışmaları kamu kurumlarıyla, ulusal/ yerel ağlarla ve uluslararası kurumlarla iletişim içinde yürütmek amacıyla kurulan Afet Çocuk Sivil Koordinasyon Ekibinin bir parçası olduk. Koordinasyon içinde kurulan Mahpus Çocuklar Alt Çalışma Grubu ile birçok toplantı gerçekleştirdik ve deprem sonrasında mahpus çocuklar için taleplerimizi oluştururken yaşanan hak ihlallerini görünür kılmaya çalıştık. 17 Şubat 2023 tarihinde, kamuoyuyla ve ilgili tüm resmî kurumlarla paylaştığımız “Hapishanedeki Çocuklar İçin Acil Çağrımızdır!” başlıklı metinle, mahpus çocuklar için yapılması gerekenleri sıraladık ve yetkili kurumları doğrudan işaret ederek görevlerini yerine getirmeye çağırdık10. Acil çağrıda vurguladığımız üzere, çocuklar için tutuklamanın en son çare olmasına yönelik temel ilkenin dikkate alınmasını, yaşanılan depremin etkileri göz önüne alınarak çocukların tahliyeleri yönünde harekete geçilmesini, tahliye kararları verilirken çocuğun korunma ihtiyacına ilişkin koruyucu ve destekleyici tedbirlerin alınmasını, tüm ceza infaz kurumlarında sosyal hizmet uzmanları ve psikologların görev yaptığı kriz masalarının kurularak, her çocuğun afet nedeniyle oluşan ihtiyacının tespit edilmesini, ihtiyaçları doğrultusunda çocuğun esenliğini koruyacak adımların atılmasını, mahpus çocukların, deprem nedeniyle içinde bulundukları güncel durum hakkında açıklama yapılmasını, afet yönetimi kapsamında hapishanelerde atılacak adımlardan tüm kamuoyunun düzenli haberdar edilmesini talep ettik. İlgili metinde, Türkiye Barolar Birliğinin de dahil olduğu kurumlardan deprem sonrasında hapishanelerde yürütülecek süreçlerin çocuğun yüksek yararı doğrultusunda ilerleyebilmesi için izleme ve denetleme sorumluluğunu yerine getirmesini istedik. 22 Şubat 2023 tarihinde yayınladığımız “Depremler olurken hapishanelerde de çocuklar olduğunun farkında mısınız?” başlıklı bilgi notu ile Hatay Çocuk Hapishanesi’nde tutulan 163 çocuk hükümlü ve tutuklunun Samsun, Kavak Çocuk Hapishanesi’ne nakledildiğini duyurması üzerine Adalet Bakanlığı’na ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne aşağıdaki sorularımızı yönelttik11: ● Çocuklara ailelerinin durumu hakkında bilgilendirme yapıldı mı? ● Ailelerini kaybeden çocuklar varsa yakınlarıyla görüşmeleri sağlandı mı? ● Çocukların yas tutma hakkı gözetilerek ölüm izni verildi mi? ● Ailelere çocuklar hakkında bilgi verildi mi? ● Çocukların sevk edileceği konusunda ailelerine ve avukatlarına bilgi verildi mi? ● Çocuklar ne şekilde sevk edildi? 10 https://afetcocukkoordinasyon.org/hapishanelerdeki-cocuklar-icin-acil-cagrimizdir/ https://afetcocukkoordinasyon.org/depremler-olurken-hapishanelerde-de-cocuklar-oldugunun-farkindamisiniz 11 Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, 2023 10