CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU Sağlık Hizmetlerine Erişim Uzun süre tecrit altında tutulan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar, hapishanenin hijyenik olmayan koşullarından ve hücreye kapatılmaktan kaynaklı fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları yaşayabilmektedirler. Yaşadıkları fiziki koşullar nedeniyle özellikle kronikleşmiş sağlık sorunları bulunan birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus bulunmaktadır. 2021 yılı içerisinde de derneğimize gönderilen mektuplarda birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusun solunum sistemine ilişkin sorunlar yaşadığı bildirilmiştir. Ağır hasta kategorisine giren birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusun yapmış olduğu infaz erteleme ve tedavilerine dışarıda devam etme talepleri önceki yıllarda olduğu gibi 2021 yılında da ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olmaları gerekçe gösterilerek olumsuz sonuçlanmıştır. Pandemi düzenleme ve uygulamaları ile beraber ağır hasta mahpuslar sağlık hakkına erişimde engellerle karşılaşmış, hastane ve mahpusların revir sevkleri düzenli şekilde yapılmamış, ilaca erişimlerinde düzensizlikler yaşanmıştır. Bu durum bazı ağır hasta mahpusların sağlık durumlarının daha da kötüye gitmesine neden olmuştur. COVID-19 pandemisiyle beraber mahpusların hijyen ihtiyaçları daha fazla artmıştır ve ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar hijyen özelinde hücre yapısından kaynaklı yaşadıkları sorunları derneğimize iletmişlerdir. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların tutuldukları hücrelerde mutfak ve tuvalet alanlarının bir arada olması, yemek, bulaşık ve tuvalet ihtiyaçlarını aynı yerde karşılamak zorunda kalmaları mahpusların hijyen ihtiyaçlarını karşılama önündeki en önemli engeldir. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların yaşadığı önemli sorunlardan biri de havalandırma saatlerinin kısıtlı olmasının yanı sıra, hücrelerin pencerelerindeki demir parmaklıklara ek olarak takılan sık dokunmuş teller olmuştur. Birçok ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus, temiz hava alamadıklarını ve hücrelerinin küflendiğini derneğimize iletmiştir. Politika Önerisi: Tek kişilik hücrelerde tutulma uygulaması kaldırılana kadar hücreler, hareket alanı yaratacak şekilde genişletilmeli, hücreler doğrudan güneş alacak şekilde düzenlenmeli, hücrelere mutfak ünitesi eklenmeli, pencerelere takılan teller kaldırılmalı ve mahpusların çamaşırlarını kurutmaları için imkân yaratılmalıdır. 2021 yılı içerisinde sağlık sorunları nedeniyle hapishanede yaşamını yitiren ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar da olmuştur. Evrensel Gazetesi’nin 15.12.2021 tarihli haberine göre 15 Aralık 2021 tarihinde Diyarbakır 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan ve Adli Tıp Kurumu tarafından “tek başına hayatını idame ettirebilir ve hapiste kalabilir” raporu verilen ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü Halil Güneş sağlık sorunları nedeniyle yaşamını yitirmiştir.119 Adli Tıp Kurumu tarafından “hapiste kalabilir” raporu verilen bazı ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslar da sağlık durumlarının kötüye gittiğine dair başvurularda bulunmuştur. Politika Önerisi: İnfazın tek kişilik hücrelerde sürdürülmesi halinde hasta ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpuslara refakatçi hakkı tanınmalı, mahpusların psikolojik durumlarına göre acil önlemler alınmalı, ruh sağlığı problemleri yaşayan kişilerin hücrede tutulması uygulamasına derhal son verilmelidir. 119 https://www.evrensel.net/haber/450291/hasta-tutuklu-halil-gunes-yasamini-yitirdi Erişim Tarihi: 19.04.2021 71