CİSST 2021 YILI HAPİSHANELER RAPORU 6.5. AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET HÜKÜMLÜSÜ MAHPUSLAR 6.5.1. Tanım Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası Türkiye’de idam cezasının kaldırılmasıyla 2002 yılında bu cezanın yerine getirilmiş bir hapsetme yöntemidir ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre bir kişiye verilebilecek en ağır cezadır. 29 Aralık 2004 yılında yürürlüğe giren Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’la düzenlenen infaz rejiminin içeriği oldukça sınırlayıcı kurallar bulundurmaktadır ve bu nedenle diğer tüm hapsedilme biçimlerinden keskin biçimde ayrılmaktadır. Adli suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 30 yıl sonra, örgütlü suçlardan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 36 yıl sonra tahliye umudu vardır. Terörle mücadele yasasından ceza alan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü siyasi mahpuslar için ise bu cezanın infazı mahpusların hayatları boyunca devam etmektedir. Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin koşulları 13.12.2014 tarihli 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 25. Maddesi ve Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’ün 47. maddesi ile belirlenmiştir. Bu kanunlar ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpusların; günlerinin 20-23 saatini tek kişilik, 7-8 metrekarelik bir hücrede ve her türlü anlamlı sosyal temastan yoksun bir şekilde geçirmelerini öngörmektedir. Ayrıca ziyaret edilme, telefon hakkı, sosyal etkinliklere katılma ve çalışma yönünden diğer tüm mahpuslardan kısıtlı haklara sahip olan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların en hafif tabirle “olağanüstü bir infaz rejimi”ne tâbi oldukları söylenebilir. 6.5.2. Genel Durum Birçoğu uzun yıllardır tecrit altında yaşamlarını sürdüren ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların 2020 yılında olduğu gibi 2021 yılında da COVID-19 salgınının getirdiği düzenleme ve uygulamalardan fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak en çok etkilenen mahpus gruplarından olduğunu söylemek mümkündür. Türkiye hapishanelerinde ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus sayısına ilişkin kamuoyuyla paylaşılan son istatistik, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün derneğimizin yapmış olduğu bilgi edinme başvurusuna 21.02.2014 yılında vermiş olduğu cevaptır. Verilen yanıta göre; “terör ve örgütlü suçlardan 126, adli suçlardan 1327 olmak üzere toplamda 1453 hükümlü” olduğu yönündeki bilgidir. Önceki yıllarda olduğu gibi 2021 yılında da ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların sayısına ilişkin hiçbir istatistik kamuoyuyla paylaşılmamıştır.113 6.5.3. Öne Çıkan Başlıklar Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahpuslar tecrit üzerine kurulu infaz rejiminden kaynaklı sağlık sorunları yaşayabilmekte, hapishanede çalışmalarına izin verilmediği için ekonomik zorluklarla mücadele etmekte ve tecridin psikolojik etkileriyle baş etmek zorunda kalmaktadırlar. https://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2021/10/2014.02.21-A%C4%9F%C4%B1rla%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F-M%C3%BCebbet-BilgiEdinme-2.jpg Erişim Tarihi: 19.04.2022 113 69